Аль-Анкабут сүресі — Аят 57

1. Сөздердің мағынасы:

• كُلُّ نَفْسٍ — әрбір жан, әрбір тірі пенде.
• ذَائِقَةُ الْمَوْتِ — өлімнің дәмін тататын, яғни өлімді міндетті түрде көретін.
• ثُمَّ إِلَيْنَا تُرْجَعُونَ — сосын тек Бізге қайтарыласыңдар, яғни қиямет күні Алланың алдына тұрып, есеп бересіңдер.

1. Түсіндірмесі:

Бұл аятта Алла Тағала әрбір тірі жанның өлімді міндетті түрде тататынын хабарлайды. Қайда болсаң да, қандай жағдайда болсаң да, өлімнен қашып құтыла алмайсың. Өлім — әрбір жан иесінің басынан өтетін шарасыз шындық. Сондықтан өлімнен қорқып, Алланың жолындағы жақсы істерден, қоныс аударудан немесе иман жолындағы қиындықтардан бас тартуға болмайды. Өйткені өлімнің уақыты қандай жағдайда болсаң да келеді, оны ешкім тездетіп те, кешіктіріп те қоя алмайды.

Аяттың жалғасында Алла Тағала: «Сосын тек Бізге қайтарыласыңдар» дейді. Яғни өлімнен кейін әрбір адам қайта тіріліп, Алланың алдында тұрып, өз істерінің есебін береді. Бұл дүниеде жасаған әрбір жақсылық пен жамандықтың сыйы немесе жазасы беріледі. Сондықтан адам басына келген қиындықтан қорқып, иманынан айнымауы керек. Өлім — бәріміздің басымыздан өтетін нәрсе, ал шынайы өмір — Алланың алдындағы мәңгілік өмір. Бұл аят Меккедегі мұсылмандарға, әсіресе қуғын-сүргін көріп жүрген мұхажірлерге жұбаныш пен демеу ретінде түсірілген. Олар өлімнен қорқып, Алла жолындағы қоныс аударудан бас тартпауы керек еді, өйткені өлім қайда болса да келеді, ал соңғы қайтатын жер — Алланың алды.

1. Алынатын ғибраттар:

• Өлім — әрбір жанның басынан өтетін сөзсіз шындық. Бұны білу адамды дүниеқұмарлықтан сақтандырып, ақыретке дайындық жасауға шақырады.
• Өлімнен қорқып, Алланың жолындағы жақсы істерден бас тартуға болмайды. Өйткені өлімнен ешкім қашып құтыла алмайды.
• Әрбір адам өлгеннен кейін Алланың алдына қайтарылып, істерінің есебін береді. Бұл — әділ сот пен жауапкершілік сезімін оятады.
• Бұл аят мұсылманды Алла жолындағы қиындықтарға төзе білуге, сабырлы болуға және иманын берік ұстауға шақырады.
• Ақыретке сену — адамды жақсылық жасауға ынталандырып, жамандықтан тыйылуға көмектеседі. Бұл — исламның әділеттілік пен жауапкершілік қағидасының негізі.