سوره عنکبوت — آيت 57

1) لفظن جي معنيٰ:

• كُلُّ نَفْسٍ: هر هڪ جاندار ۽ زنده هستي.
• ذَائِقَةُ الْمَوْتِ: موت جو ذائقو چکڻ واري، يعني ضرور مرڻ واري.
• ثُمَّ إِلَيْنَا تُرْجَعُونَ: پوءِ اسان ڏانهن ئي موٽايا ويندا.

2) تفسير:

الله تعاليٰ پنهنجي پياري نبي ﷺ ۽ مؤمنن کي تسلي ۽ همت ڏيندي فرمايو ته هر هڪ زنده نفس کي موت جو ذائقو چکڻو آهي، ڪو به ان کان بچي نٿو سگهي، نه گهر ۾ ويهندڙ ۽ نه سفر ڪندڙ، نه هجرت ڪندڙ ۽ نه وطن ۾ رهندڙ. تنهنڪري موت جي ڊپ کان هجرت يا جهاد کي نه ڇڏيو، ڇاڪاڻ ته موت ته هر حال ۾ اچڻو ئي آهي، ان کان ڀڄڻ سان ڪجهه به حاصل نه ٿيندو. پوءِ موت کانپوءِ سڀني انسانن کي الله تعاليٰ جي حضور ۾ موٽايو ويندو ۽ هر هڪ کي سندس عملن جو پورو پورو بدلو ڏنو ويندو. هيءَ آيت مؤمنن کي دنيا جي زندگيءَ جي عارضي هجڻ ۽ آخرت جي هميشگي هجڻ جي ياد ڏياري ٿي، ۽ ان ڳالهه جي ترغيب ڏئي ٿي ته دنيا جي مشڪلاتن ۽ موت جي خوف کي دين جي راهه ۾ رڪاوٽ نه بڻايو وڃي.

3) فائدا ۽ نصيحتون:

• موت هر انسان تي لازمي آهي، ان کان ڪو به نه ٿو بچي سگهي، ان ڪري ان کان ڊڄڻ بدران ان جي لاءِ تياري ڪرڻ گهرجي.
• الله جي راهه ۾ قرباني ۽ هجرت کان موت جو خوف رڪاوٽ نه بڻجڻ گهرجي.
• هر انسان کي آخرت ۾ الله جي حضور ۾ حاضر ٿيڻو آهي ۽ پنهنجي عملن جو حساب ڏيڻو آهي.
• دنيا فاني آهي ۽ آخرت باقي آهي، ان ڪري مؤمن کي دنيا جي عارضي مفادن بدران آخرت جي دائمي ڪاميابيءَ لاءِ ڪوشش ڪرڻ گهرجي.
• هيءَ آيت دل ۾ الله جي واعدي تي يقين ۽ انصاف جي ڏينهن جي اميد پيدا ڪري ٿي، جيڪا مؤمن لاءِ وڏي تسلي ۽ حوصلي جو سبب آهي.