Аль-Анкабут сүресі — Аят 65

1. Қиын сөздердің мағынасы:

— رَكِبُوا: мінді, яғни кемеге отырды.

— الْفُلْكِ: кеме.

— مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ: дінді (яғни дұғаны, ғибадатты) Аллаға ғана арнап, шынайы ықыласпен бет бұрушылар.

— نَجَّاهُمْ: оларды құтқарды.

— الْبَرِّ: құрлық, жер.

— يُشْرِكُونَ: Аллаға серік қосады, яғни басқа нәрселерді де Оған теңеп, оларға да тілек тілейді.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта құдайға серік қосушылардың табиғатындағы бір қайшылықты жай баяндалады. Олар теңізге кемемен шығып, толқын мен судың қаупінен қорқып, өлім қаупі төнген сәтте барлық жалған тәңірлерін ұмытып, тек жалғыз Аллаға жалбарынады. Сол сәтте олар дінді тек Аллаға арнап, шынайы ықыласпен дұға етеді, өйткені қиындық кезінде адам жүрегі шынайы Жаратушыны іздейді. Алла оларды аман сақтап, құрлыққа шығарған кезде, қауіп сейіліп, қорқыныш басылған соң, олар қайтадан бұрынғы қалпына түсіп, Аллаға серік қоса бастайды. Яғни, бейбітшілік пен молшылық кезінде өздерінің жалған тәңірлеріне қайта бет бұрады. Бұл — адам баласының әлсіздігі мен қайшылыққа толы мінезін көрсететін айқын мысал: қиындықта Алланы бірлейді, ал рахатта серік қосады. Алайда Алла оларға берген нығметтеріне қарсылық білдіріп, күпірлікке батқандарын біледі және бұл істерінің салдарын жақында біледі. Бұл жерде оларға ескерту мен қорқыту бар: жақын арада жасаған істерінің зиянын және Алланың оларға дайындаған ащы азабын біледі.

1. Осы аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

— Қиындық пен қауіп кезінде адам жүрегі шынайы Жаратушыға бет бұрады; бұл — адамның ішкі табиғатында Алланы тану бар екенінің белгісі.

— Аллаға шынайы ықыласпен дұға ету — құтқарылудың кілті; Ол қиналған пендесінің дұғасын қабыл етеді.

— Рахат пен молшылық кезінде де Алланы бірлеп, Оған шүкір ету — иманның тұрақтылығының белгісі; қиындықта ғана емес, байлықта да Алланы еске алу керек.

— Алланың нығметтерін ұмытып, қайтадан серік қосу — үлкен қателік және оның салдары ауыр.

— Аят адамды ойландырады: қиындықта берген уәдені рахатта ұмытпау, иманда тұрақты болу қажет.

— Алланың рақымы мен кешірімі кең; Ол пендесіне мүмкіндік беріп, тура жолға қайтуға шақырады. Бұл — Исламның адамды қайырымдылыққа, шүкіршілікке және бір Аллаға ғана сенуге бастайтын көркемдігі.