سوره آل عمران — آیه 138

معانی کلمات:

• بیان: روشنگر، بیانگر حق و باطل، چیزی که حقیقت را آشکار میسازد.
• هدی: راهنمایی به سوی حق و رستگاری، هدایت از گمراهی.
• موعظه: پند و اندرز، تذکری که دل را نرم و به خدا نزدیک میکند.
• متقین: پرهیزگاران، کسانی که از خدا میترسند و از گناهان دوری میکنند.

تفسیر آیه:

این قرآن کریم که بر پیامبر اسلام (صلیاللهعلیهوسلم) نازل شده، برای همه مردم بیان و روشنگری است؛ یعنی حق را از باطل، و راه درست را از راه نادرست به روشنی نشان میدهد. این کتاب، برای تمام انسانها در هر زمان و مکانی، راهنما و هدایتکننده است تا از تاریکیهای جهل و گمراهی به سوی نور ایمان و دانش رهایی یابند. اما موعظه و پند آن، بهطور ویژه برای پرهیزگاران است؛ زیرا آنان کسانی هستند که دلهایشان نرم و پذیرای حق است، از خدا میترسند و به دستورات او عمل میکنند. این اختصاص به متقین به این دلیل است که تنها آنان از این پندها بهره میبرند و آن را در زندگی خود به کار میبندند، نه کسانی که دلهایشان سخت و از حقیقت رویگردان است. پس قرآن برای همگان بیان و هدایت است، اما سود کامل آن نصیب پرهیزگاران میشود.

فواید و پیامهای آیه:

• قرآن کریم برای همه مردم، بدون استثنا، پیام روشن و هدایتگری است؛ پس هیچکس نمیتواند ادعا کند که به این کتاب دسترسی ندارد یا از آن بیخبر است.
• تقوا و پرهیزگاری، کلید بهرهمندی از هدایت قرآن است؛ هرچه دل انسان پاکتر و خداترستر باشد، نور هدایت بیشتری از این کتاب میگیرد.
• این آیه ما را تشویق میکند که با دلی پاک و نیتی خالص به قرآن روی آوریم تا پندهای آن در دل ما اثر کند و ما را به راه راست رهنمون شود.
• قرآن نهتنها برای دنیای ما راهنماست، بلکه برای آخرت ما نیز مایه نجات است؛ پس باید آن را بخوانیم، بفهمیم و به آن عمل کنیم تا در زمره متقین قرار گیریم.