સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 145

શબ્દોના અર્થ:

• بِإِذْنِ اللَّهِ: અલ્લાહની અનુમતિ, ઇચ્છા અને નિર્ણયથી.
• كِتَابًا مُّؤَجَّلًا: લખેલું નિર્ધારિત સમય માટે, એટલે કે દરેક આત્મા માટે મૃત્યુનો સમય પહેલેથી નક્કી કરેલો છે.
• ثَوَابَ الدُّنْيَا: દુનિયાનું બદલો, એટલે કે દુન્યવી લાભ, ધન-દોલત, ગનીમત વગેરે.
• ثَوَابَ الْآخِرَةِ: આખિરતનું બદલો, એટલે કે અલ્લાહ તરફથી જન્નત અને ઉत्तम ઇનામ.
• الشَّاكِرِينَ: આભાર માનનારા, એટલે કે અલ્લાહની નિયામતોનો આભાર માનીને તેની આજ્ઞાપાલન કરનારા.

આયતની તફસીર:

અલ્લાહ તઆલા જણાવે છે કે કોઈ પણ વ્યક્તિ પોતાની મરજીથી મરી શકતી નથી, અને કોઈ તેને મારી શકતું નથી. દરેક આત્માનું મૃત્યુ ફક્ત અલ્લાહના આદેશ અને તેના નિર્ણયથી જ થાય છે. અલ્લાહે દરેક જીવ માટે મૃત્યુનો એક ચોક્કસ સમય નક્કી કરી રાખ્યો છે, જે લખાયેલો છે. એ સમય આવે તે પહેલાં કોઈ મરી શકતું નથી, અને એ સમય પૂરો થાય પછી કોઈ જીવી શકતું નથી. આ એક એવી હકીકત છે જે મુજાહિદોને જિહાદમાં હિંમત આપે છે, કારણ કે મોત યુદ્ધના મેદાનમાં આવે કે ઘરમાં, નક્કી કરેલા સમયે જ આવશે.

ત્યારબાદ અલ્લાહ તઆલા લોકોના ઇરાદા અને તેમના કર્મોના ધ્યેય વિશે જણાવે છે કે જે વ્યક્તિ પોતાના સારા કર્મો દ્વારા ફક્ત દુન્યવી લાભ, ધન, ગનીમત કે નામના ઇચ્છે છે, તો અલ્લાહ તેને દુનિયામાંથી જેટલું તેના નસીબમાં લખેલું છે તેટલું આપી દેશે, પરંતુ આખિરતમાં તેના માટે કોઈ હિસ્સો નહીં હોય. આ આયત ઉહુદના યુદ્ધની ઘટનાની પૃષ્ઠભૂમિમાં ઉતરી છે, જ્યારે કેટલાક સૈનિકોએ ગનીમતના લાલચમાં પોતાનું સ્થાન છોડી દીધું હતું.

અને જે વ્યક્તિ પોતાના કર્મો દ્વારા અલ્લાહની રઝા અને આખિરતનું ઇનામ ઇચ્છે છે, અલ્લાહ તેને આખિરતનું ભરપૂર બદલો આપશે. તેને દુનિયામાં પણ તેનું નસીબ મળશે અને આખિરતમાં પણ તેને ઉत्तम ઇનામ મળશે. આવા લોકો અલ્લાહના આભારી અને આજ્ઞાપાલક હોય છે, અને અલ્લાહ આભાર માનનારાઓને ઉत्तम બદલો આપશે.

આયતમાંથી મળતા ફાયદા અને શીખ:

1. મૃત્યુનો સમય અલ્લાહ દ્વારા નક્કી કરેલો છે, તેથી મુસલમાને મોતથી ડરવું ન જોઈએ અને સત્ય માટે લડતા રહેવું જોઈએ.
2. કર્મોનો ધ્યેય ફક્ત દુન્યવી લાભ ન હોવો જોઈએ, પરંતુ આખિરતનું ઇનામ હોવું જોઈએ, કારણ કે દુનિયા ક્ષણભંગુર છે.
3. અલ્લાહ તેના આભારી બંદાઓને