સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 174

1. શબ્દોના અર્થ:

• فَانقَلَبُوا: તેઓ પાછા ફર્યા.
• بِنِعْمَةٍ مِّنَ اللَّهِ: અલ્લાહ તરફથી નેઅમત (કૃપા) સાથે.
• وَفَضْلٍ: અને વધારાની કૃપા સાથે.
• لَّمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ: તેમને કોઈ નુકસાન કે તકલીફ પહોંચી નહીં.
• وَاتَّبَعُوا رِضْوَانَ اللَّهِ: અને તેમણે અલ્લાહની રઝામંદી (પ્રસન્નતા) ને અનુસરણ કર્યું.
• وَاللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَظِيمٍ: અને અલ્લાહ મહાન કૃપાનો માલિક છે.

1. આયતની તફસીર:

આ આયત ઉહુદના યુદ્ધ પછીના સંદર્ભમાં ઉતરી છે. જ્યારે મુસ્લિમોને ઉહુદમાં તકલીફ પડી, ત્યારે નબી ﷺ એ સહાબાઓને "હમરાઉલ અસદ" તરફ જવાનું કહ્યું, જેથી દુશ્મનોને ખબર પડે કે મુસ્લિમોની હિંમત હજી કાયમ છે. અલ્લાહ તઆલા ફરમાવે છે કે તેઓ અલ્લાહની નેઅમત અને કૃપા સાથે પાછા ફર્યા. તેમને કોઈ જ નુકસાન પહોંચ્યું નહીં — ન તો કતલ થયું, ન જખમી થયા, અને ન જ કોઈ તકલીફ થઈ. આ બધું અલ્લાહની ખાસ મદદ અને હિફાઝતથી થયું.

તેઓએ અલ્લાહની રઝામંદીને અનુસરણ કર્યું, એટલે કે અલ્લાહ અને તેના રસૂલ ﷺ ની ઇતાઅત (આજ્ઞાપાલન) કરી અને પાપથી બચ્યા. તેમને અલ્લાહ તરફથી મોટું સવાબ (બદલો) મળ્યું અને તેમના દરજ્જા વધ્યા. અલ્લાહ તઆલા મહાન કૃપાનો માલિક છે — તે પોતાના મોમિન બંદાઓને દુનિયા અને આખિરતમાં ભરપૂર ભલાઈઓ આપે છે.

એક રિવાયત મુજબ અબૂ સુફયાને નબી ﷺ સાથે "બદરે સુગરા" (નાનું બદર) માં મુલાકાતનું વચન આપ્યું હતું. જ્યારે બીજું વર્ષ આવ્યું, ત્યારે અબૂ સુફયાન ડરી ગયો અને ન આવ્યો, જ્યારે નબી ﷺ પોતાના સહાબાઓ સાથે ત્યાં ગયા. તેમની સાથે વેપારનો માલ પણ હતો, જેમાંથી તેમને નફો થયો. કોઈ દુશ્મન સામે ન મળ્યો, પરંતુ તેઓ સલામતી અને નફા સાથે પાછા ફર્યા. આ રીતે અલ્લાહે તેમને ગઝવનો સવાબ પણ આપ્યો અને તેમના પર રાજી થયો.

1. આયતમાંથી ફાયદા અને ઇસ્લામ તરફ આકર્ષણ:

• અલ્લાહની મદદ હંમેશા હાજર છે: જ્યારે મુસ્લિમો અલ્લાહ પર ભરોસો રાખે છે, ત્યારે અલ્લાહ તેમને એવી રીતે મદદ કરે છે જેની કલ્પના પણ ન હોય. ઉહુદ પછીની તકલીફમાં પણ અલ્લાહે તેમને સલામતી અને નફો આપ્યો.
• ઇતાઅતમાં જ સાચી કામયાબી છે: સહાબાઓએ નબી ﷺ ની આજ્ઞાનું પાલન કર્યું અને અલ્લાહની રઝામંદી મેળવી. આ દર્શાવે છે કે અલ્લાહ અને રસૂલની ઇતાઅતમાં જ દુનિયા અને આખિરતની ભલાઈ છે.
• અલ્લાહની કૃપા અપાર છે: અલ્લ