Ali-İmran surəsi — Ayə 18

Kəlmələrin mənaları:

• Şəhidəllah – Allah özü şahidlik etdi, yəni açıq-aşkar bəyan etdi və bildirdi.
• Qaimən bil-qist – ədalətlə, haqqla ayaqda duran, hər işi ədalət üzrə idarə edən.
• Əl-Əziz – qüdrətli, heç kəsin qalib gələ bilmədiyi, hər şeyə qadir olan.
• Əl-Həkim – hikmət sahibi, bütün işləri, sözləri və hökmləri yerli-yerində, mükəmməl olan.

Təfsir:

Bu mübarək ayə bizə ən böyük həqiqəti, kainatın təməlini təşkil edən ən uca gerçəkliyi bəyan edir: Allah-təalanın vahidliyini və ədalətini. Uca Allah Özü Öz zatına, vahidliyinə və heç bir şərikinin olmadığına şahidlik etmişdir. Bu, ən böyük və ən etibarlı şahidlikdir, çünki Allahdan daha doğru sözlü, daha ədalətli şahid ola bilməz.

Allah-təala bu şəhadəti tək qoymamış, Onun müqəddəs mələkləri də bu həqiqətə şahidlik etmişlər. Mələklər – nurdan yaradılmış, Allahın əmrlərinə tam itaət edən, günahsız varlıqlardır. Onlar Allahın vahidliyini, əzəmətini və ədalətini daim təsdiq edirlər.

Bundan əlavə, Allah-təala elm sahiblərini də – yəni peyğəmbərləri, alimləri və iman gətirənləri də bu şəhadətə qoşmuşdur. Elm sahibləri Allahın vahidliyini dərk edib, Onun ayələrini və dəlillərini görüb, bu həqiqəti öz elmləri və əməlləri ilə təsdiq edirlər. Onlar insanları təvhidə, yəni yalnız Allaha ibadət etməyə dəvət edir və bu yolda bəşəriyyətə rəhbərlik edirlər.

Bu şəhadətin mərkəzində iki böyük həqiqət dayanır: tövhid (Allahın vahidliyi) və ədalət (qist). Allah-təala hər işində ədalət sahibidir – O, həm yaradılışda, həm hökmündə, həm də şəriətində ədalətlidir. Onun heç bir zülmü yoxdur, hər kəsə haqqını tam verər.

Ayənin sonunda Allah-təala Özünü iki gözəl sifətlə tərif edir: Əl-Əziz – qüdrətli, qalib, heç bir şeyin Ona mane ola bilmədiyi; və Əl-Həkim – hikmət sahibi, bütün işləri yerli-yerində, mükəmməl və dərin hikmətlə edən.

Bu ayə bizə öyrədir ki, ən böyük elm – Allahı tanımaq elmidir. Elm sahiblərinin ən dəyərli elmi, Allahın vahidliyini dərk etmək və bu həqiqəti yaymaqdır. Ey mömin qardaşlar və bacılar! Gəlin biz də bu şəhadətə qoşulaq, öz elmimizlə, əməlimizlə və həyatımızla Allahın vahidliyini təsdiq edək. Çünki bu şəhadət – cənnətin açarı, nicatın yoludur. Allahın ədalətinə inanıb, Onun hökmlərinə tabe olan kimsə, dünyada və axirətdə ən böyük uğura qovuşar.