Аль Имран сүрөсү — Аят 18

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• شَهِدَ (шахида): Күбөлүк берди, билдирди, ачык-айкын көрсөттү деген мааниде.
• أُولُو الْعِلْمِ (улул-илм): Илим ээлери — пайгамбарлар жана илимдүү, түшүнгөн ыймандуу адамдар.
• قَائِمًا بِالْقِسْطِ (каиман бил-кыст): Адилеттикти орнотуучу, адилеттик менен башкаруучу, эч кимге зулумдук кылбаган.
• الْعَزِيزُ (аль-Азиз): Кудреттүү, эч ким ага каршы тура албаган, жеңилүүгө учурабаган.
• الْحَكِيمُ (аль-Хаким): Даанышман, бардык ишинде, сөзүндө жана шариятында хикматтуу.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала өзүнүн жалгыз Кудай экендигине Өзү күбөлүк берди. Бул күбөлүк — Анын жараткан нерселериндеги жана түзгөн шариятындагы белгилер аркылуу Анын кудайлыгына далил келтирүүсү. Ал өзүнөн башка сыйынууга татыктуу кудай жок экенин билдирди. Бул улуу күбөлүккө периштелер да, илим ээлери да кошулуп күбөлүк беришти. Илим ээлери — пайгамбарлар жана ыймандуу илимдүү адамдар — тоохидди (Аллахтын жалгыздыгын) далилдеп, ага чакырып, аны жүрөктөрү менен бекем ишенип, тилдери менен айтып күбөлүк беришти. Алар эң улуу күбөлүк берилүүчү нерсеге — Аллахтын жалгыздыгына жана Анын адилеттигине күбөлүк беришти. Аллах Таала жаратуусунда жана шариятында адилеттик менен орнотуучу, эч кимге зулумдук кылбайт. Андан башка сыйынууга татыктуу кудай жок. Ал — Кудреттүү, эч ким Аны жеңе албайт, жана Даанышман, бардык ишинде, жаратуусунда жана башкаруусунда хикматтуу.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Тоохиддин улуулугу: Бул аят тоохиддин (Аллахтын жалгыздыгын) эң улуу далилдеринен бири. Аллах Өзү, периштелер жана илим ээлери Анын жалгыздыгына күбөлүк беришкен. Бул бизге тоохиддин канчалык маанилүү жана негизги нерсе экенин көрсөтөт.
• Илимдин артыкчылыгы: Аятта илим ээлери периштелер менен катар аталып, алардын даражасынын бийиктигин көрсөтөт. Илим — Аллахты таанууга жана Анын жалгыздыгын далилдөөгө алып барган жол. Илимдүү адамдар коомдо эң жогорку орунда турат.
• Аллахтын адилеттиги: Аллах Таала Өзүнүн адилеттиги менен баарын башкарат. Бул бизге Аллахтын эч кимге зулумдук кылбастыгын, Анын өкүмдөрүнүн баары адилет экенин билдирет. Бул биздин жүрөгүбүзгө тынчтык жана ишеним берет.
• Ыймандын бекемдиги: Бул аят ыймандуу адамга Аллахтын улуулугун, кудретин жана даанышмандыгын эскертип, ыйманын бекемдейт. Аллах — Азиз (Кудреттүү) жана Хаким (Даанышман), демек, Ага таянган адам эч качан зыян тартпайт.
• Исламга чакыруу: Бул аятта илим ээлеринин тоохидге күбөлүк бериши — алардын Аллахты таанып, Ага сыйынып, аны башкаларга жеткирүү милдетин аткарганын көрсөтөт. Биз да илим үйрөнүп, Аллахты таанып, Ага сыйынып, аны башкаларга жеткирүүгө умтулушубуз керек. Бул — бизди бактылуулукка жана ийгиликке алып барат.