સૂરા આલ-ઇમરાન — આયત 188

1. શબ્દોના અર્થ:

• لَا تَحْسَبَنَّ: તમે કદાપિ ન માનો, ન ધારો.
• يَفْرَحُونَ: તેઓ આનંદ કરે છે, ખુશ થાય છે.
• بِمَا أَتَوا: જે કાર્યો તેઓએ કર્યા તેના પર.
• يُحْمَدُوا: તેમની પ્રશંસા કરવામાં આવે.
• بِمَا لَمْ يَفْعَلُوا: જે કાર્યો તેઓએ કર્યા જ નથી તેના માટે.
• بِمَفَازَةٍ: છુટકારો મળવો, બચી જવું.
• عَذَابٌ أَلِيمٌ: દુઃખદાયક યાતના.

1. આયતની તફસીર:

હે નબી! તમે એવા લોકોને કદાપિ યાતનાથી બચી જનારા ન માનો, જેઓ પોતાના ખરાબ કાર્યો પર આનંદ કરે છે અને ઇચ્છે છે કે લોકો તેમની પ્રશંસા એવા સારા કાર્યો માટે કરે, જે તેમણે કર્યા જ નથી. આવા લોકો માટે જહન્નમનું ઠેકાણું છે અને તેમના માટે દુઃખદાયક યાતના છે. આ આયત ખાસ કરીને મુનાફિકો (દંભી લોકો) વિશે ઉતરી છે, જેઓ જ્યારે રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વસલ્લમ) જિહાદ માટે નીકળતા તો પાછળ રહી જતા અને પાછા ફર્યા પછી ખોટા સમ ખાઈને બહાના બનાવતા અને ઇચ્છતા કે તેમની પ્રશંસા થાય, જ્યારે કે તેમણે કોઈ સારું કાર્ય કર્યું ન હતું. આ આયત દરેક એવા વ્યક્તિ માટે ચેતવણી છે, જે ખરાબ કાર્ય કરીને તેના પર ગર્વ કરે અથવા એવી વસ્તુનો દાવો કરે, જે તેણે કરી જ નથી, ફક્ત લોકોની પ્રશંસા મેળવવા માટે.

1. આયતમાંથી શીખ:

• સત્યની કદર કરો: અલ્લાહ તઆલા એવા લોકોને પસંદ નથી કરતો, જેઓ ખોટા દાવા કરે અથવા ખરાબ કાર્યો પર ગર્વ કરે. આપણે હંમેશા સાચા અને પ્રામાણિક રહેવું જોઈએ.
• દંભથી બચો: દંભ (મુનાફિકત) એ એક ખતરનાક રોગ છે, જે માણસને અલ્લાહની યાતનાને પાત્ર બનાવે છે. આપણે આપણા કાર્યોમાં નિખાલસ રહેવું જોઈએ.
• પ્રશંસાની લાલચ ન કરો: જે કાર્ય આપણે કર્યું નથી, તેના માટે પ્રશંસા મેળવવી એ અલ્લાહને નાપસંદ છે. આપણે ફક્ત અલ્લાહ માટે સારા કાર્યો કરવા જોઈએ, લોકોની પ્રશંસા માટે નહીં.
• અલ્લાહની પકડથી કોઈ બચી શકતું નથી: ખરાબ કાર્યો કરનારા અને ખોટા દાવા કરનારા લોકો ભલે દુનિયામાં બચી જાય, પણ આખિરતમાં તેમને દુઃખદાયક યાતના મળશે. આપણે હંમેશા અલ્લાહથી ડરતા રહેવું જોઈએ.
• ઇસ્લામની સુંદરતા: ઇસ્લામ આપણને સાચા, પ્રામાણિક અને નિખાલસ બનવાની શીખ આપે છે. આ ધર્મ આપણને દંભ અને ખોટાઈથી બચાવે છે અને આપણને અલ્લાહની નજીક લઈ જાય છે.