آل عمران سۈرىسى — ئايەت 86

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا مۇنداق دەيدۇ:

كَيْفَ يَهْدِي اللَّهُ قَوْمًا كَفَرُوا بَعْدَ إِيمَانِهِمْ وَشَهِدُوا أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَجَاءَهُمُ الْبَيِّنَاتُ ۚ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ

1) لۇغەت ئىزاھاتى:

• كَيْفَ: قانداق، دېگەن مەنىدە بولۇپ، بۇ يەردە ئىنكار ۋە ھەيران قېلىش مەنىسىنى بىلدۈرىدۇ.
• يَهْدِي: ھىدايەت قىلىدۇ، توغرا يولغا باشلايدۇ.
• كَفَرُوا: ئىنكار قىلدىلار، كاپىر بولدىلار.
• شَهِدُوا: گۇۋاھلىق بەردىلار، ئىقرار قىلدىلار.
• الْبَيِّنَاتُ: ئوچۇق دەلىللەر، روشەن پاكىتلار.
• الظَّالِمِينَ: زالىملار، يەنى ھەقتىن يۈز ئۆرۈپ باتىلنى تاللىغان كىشىلەر.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ھەيران قېلىش ۋە ئىنكار بىلەن مۇنداق سورايدۇ: ئىمان ئېيتقاندىن كېيىن، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ ھەق ئىكەنلىكىگە گۇۋاھلىق بەرگەندىن كېيىن، ئۇنىڭ ئېلىپ كەلگەن دىنىنىڭ ھەق ئىكەنلىكىگە ئوچۇق دەلىل-پاكىتلار كەلگەندىن كېيىن، يەنە كاپىر بولۇپ كەتكەن قەۋمنى ئاللاھ قانداقمۇ ھىدايەت قىلسۇن؟ ئۇلار ھەقنى بىلىپ تۇرۇپ، ئۇنى تاشلاپ باتىلنى تاللىغان زالىملاردۇر. ئاللاھ زالىم قەۋمنى ھەرگىز ھىدايەت قىلمايدۇ.

بۇ ئايەت شۇنى ئوتتۇرىغا قويىدۇكى، كىشى ئىمان ئېيتقاندىن كېيىن، ھەقنىڭ روشەن دەلىللىرىنى كۆرگەندىن كېيىن، ئاندىن ئۆز ئىختىيارى بىلەن كۇفرىلىقنى تاللىسا، ئۇنداق كىشى ئاللاھنىڭ ھىدايىتىدىن مەھرۇم قالىدۇ. چۈنكى ئۇ ھەقنى بىلىپ تۇرۇپ، ئۇنى رەت قىلىپ، زۇلۇم قىلغان بولىدۇ. ئاللاھ تائالا ئۆز ئىختىيارى بىلەن زۇلۇم قىلىشنى تاللىغان كىشىلەرنى ھىدايەت قىلمايدۇ.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئىمان نېمىتىنىڭ قەدرىنى بىلىش ۋە ئۇنى قوغداش كېرەك. ئىمان ئېيتقاندىن كېيىن ئۇنى يوقىتىش ئەڭ چوڭ زىيان ۋە زۇلۇمدۇر.
• ھەقنى بىلىپ تۇرۇپ ئۇنى رەت قىلىش ئادەمنى ھىدايەتتىن مەھرۇم قىلىدۇ. شۇڭا ھەقنى قوبۇل قىلىشتا ئىككىلەنمەسلىك كېرەك.
• ئاللاھنىڭ ھىدايىتى ئۇنىڭ ئىرادىسىگە باغلىق بولۇپ، ئۆز ئىختىيارى بىلەن زۇلۇم قىلغانلار بۇ نېمەتتىن مەھرۇم قالىدۇ.
• ئىسلام دىنى ھەقنى ئوچۇق دەلىللەر بىلەن ئوتتۇرىغا قويىدۇ، شۇڭا ئۇنى قوبۇل قىلىش ئادەمنىڭ ئۆزىگە پايدىلىق، رەت قىلىش بولسا ئۆزىگە زىيانلىقتۇر.
• ئاللاھ تائالا ئادالەتلىك بولۇپ، ھەر كىمگە ئۆز قىلمىشىغا يارىشا مۇئامىلە قىلىدۇ. ئىمان ئېيتقانلارنى ھىدايەت قىلىدۇ، ھەقنى بىلىپ تۇرۇپ ئىنكار قىلغانلارنى ھىدايەت قىلمايدۇ.