سوره روم — آیه 12

معانی کلمات:

• تَقُومُ السَّاعَةُ: برپا شدن قیامت، فرا رسیدن روز رستاخیز.
• یُبْلِسُ: ناامید شدن، مأیوس گشتن، درمانده و حیران شدن (به گونه‌ای که انسان از هر خیری قطع امید کند).

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه از حال مجرمان در روز قیامت خبر می‌دهد؛ روزی که قیامت برپا می‌شود و همه مردم از قبرها برانگیخته می‌شوند. در آن روز، مجرمان - یعنی کسانی که در دنیا به کفر و شرک و گناه آلوده بودند - به شدت ناامید و مأیوس می‌شوند. آنان به خوبی درک می‌کنند که هیچ راه نجاتی از عذاب الهی ندارند و تمام درهای رحمت به رویشان بسته شده است. این ناامیدی نه تنها از عذاب است، بلکه از آن روست که حجت آنان در برابر خداوند قطع شده و هیچ بهانه و عذری برای اعمال زشت خود نمی‌یابند. آنان در حیرت و سرگردانی فرو می‌روند و زبانشان از هرگونه دفاع بند می‌آید، زیرا می‌دانند که وعده الهی حق است و اعمالشان در پیشگاه عدل او آشکار شده است. این یأس و ناامیدی، نتیجه طبیعی کفر و تکذیب آنان در دنیاست که با چشم باز و دلی سخت، آیات خدا را نادیده گرفتند و به جای ایمان و عمل صالح، راه گناه و سرکشی را پیشه کردند.

فواید و درس‌های آیه:

• ایمان به قیامت و روز حساب، انسان را از غفلت و گناه بازمی‌دارد و او را به سوی عمل صالح و توبه سوق می‌دهد؛ چرا که هر کس بداند در آن روز ناامیدی مجرمان چه اندازه سخت است، در دنیا به فکر جبران و اصلاح خود خواهد افتاد.
• این آیه هشدار می‌دهد که فرصت دنیا محدود است و پس از مرگ، درِ توبه بسته می‌شود؛ پس مؤمن باید از همین امروز به رحمت الهی پناه برد و از گناهان خود استغفار کند تا در آن روز از زمره ناامیدان نباشد.
• دانستن این حقیقت که مجرمان در قیامت هیچ حجتی ندارند، انسان را به تفکر در عاقبت کارها وا می‌دارد و او را ترغیب می‌کند که در زندگی خود از راه‌های باطل و گناه دوری کند و به دنبال حق و حقیقت باشد.
• این آیه نشان می‌دهد که رحمت خداوند در دنیا گسترده است و هر گنهکاری تا پیش از مرگ می‌تواند به درگاه او بازگردد و آمرزش بخواهد؛ اما در آخرت، این درِ رحمت بسته خواهد شد و تنها مؤمنان و صالحان از آرامش و سعادت برخوردارند.