Ар-Рум сүресі — Аят 59

1. Сөздердің мағынасы:

• كَذَٰلِكَ — "осылайша", "дәл осылай" деген мағынада.
• يَطْبَعُ — "мөр басады", "бекітеді" дегенді білдіреді. Бұл жерде Аллаһтың жүректерді жауып, мөрлеп қоюы туралы айтылады.
• قُلُوبِ — "жүректер" сөзінің көпше түрі.
• لَا يَعْلَمُونَ — "білмейтіндер", яғни шындықты білмейтін немесе білгісі келмейтін адамдар.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала осы аятта өзінің әділ үкімін білдіреді: дәл сол сияқты, яғни бұрынғы аяттарда айтылғандай, Аллаһ шындықты білмейтін, түсінбейтін адамдардың жүректеріне мөр басады. Бұл дегеніміз — олар Пайғамбар (с.а.с.) әкелген аяттар мен ашық дәлелдерді көргенімен, оларға сенбейді, қабылдамайды. Сондықтан Аллаһ олардың жүректерін жауып, онда иман нұрының кіруіне тосқауыл қояды.

Бұл мөр басу — Аллаһтың әділ жазасы. Себебі олар өз еріктерімен шындықтан бас тартып, қыңырлық танытты. Аллаһ Тағала білмейтіндердің, яғни Аллаһтың бірлігін, тура жолды мойындамайтындардың жүректерін осылайша мөрлейді. Олар енді тура жолға түсе алмайды, өйткені өздері қаламады.

Бұл аят Меккелік кәпірлерге қатысты айтылған. Олар Пайғамбарға (с.а.с.) келген әрбір аятқа сенбей, бет бұрып кетті. Аллаһ олардың жүректерін мөрлеп, иманнан айырды. Бұл — олардың өз істерінің салдары.

1. Аяттан алынатын пайдалы қағидалар:

• Білімнің құндылығы: Бұл аят білімсіздіктің қаншалықты қауіпті екенін көрсетеді. Шындықты білмеу немесе білгісі келмеу адамды иманнан айырады. Сондықтан әрбір мұсылман білімге ұмтылып, Аллаһтың аяттарын терең түсінуге тырысуы керек.
• Жүректің тазалығы: Жүрек — иманның орны. Егер адам өз жүрегін ашық ұстап, шындықты қабылдауға дайын болса, Аллаһ оған тура жолды нәсіп етеді. Ал қыңырлық пен менмендік жүректі мөрлеп, иманнан айырады.
• Аллаһтың әділдігі: Аллаһ ешкімге зұлымдық жасамайды. Адам өзі қаламаса, Аллаһ оны зорлап иманға кіргізбейді. Бұл аят Аллаһтың әділ үкімін және адамның өз таңдауы үшін жауапты екенін білдіреді.
• Исламға деген құлшыныс: Бұл аят бізге иманның қаншалықты бағалы екенін ұғындырады. Аллаһ бізді білімсіздердің қатарына қоспасын, жүрегімізді иман нұрымен нұрландырсын. Ислам — білім мен ақиқат діні. Ол адамды надандықтан құтқарып, тура жолға бастайды.
• Құранның ғибраты: Бұл аят Құранның әрбір сөзінің терең мағынасы бар екенін көрсетеді. Ол адамды ойлануға, өз жүрегін тексеруге шақырады. Құран — адамзатқа берілген ең үлкен нығмет. Оны оқып, түсініп, амал ету — әрбір мұсылманның парызы.