Loğman surəsi — Ayə 34

Ayədəki bəzi kəlmələrin mənaları:

• السَّاعَة (əs-Sāʿah): Qiyamət saatı, dünyanın sona yetdiyi vaxt.
• الْغَيْث (al-Ğayṯ): Yağış, xüsusilə quruluqdan sonra yağan bərəkətli yağış.
• الْأَرْحَام (al-Arḥām): Rəhimlər, ana bətnləri (rəhm kəlməsinin cəmi).
• تَكْسِب (taksib): Qazanır, əldə edir — burada insanın sabah edəcəyi əməllər nəzərdə tutulur.
• عَلِيم (ʿAlīm): Hər şeyi bilən.
• خَبِير (Ḫabīr): Hər şeyin iç üzünü, gizlinini bilən, hər şeydən xəbərdar olan.

Ayənin təfsiri:

Bu mübarək ayədə Uca Allah Öz elminin əhatə dairəsini bizə göstərir və bildirir ki, qeybin açarları yalnız Onun əlindədir. Qiyamətin nə vaxt qopacağını ancaq Allah bilir; heç bir mələk, heç bir peyğəmbər, heç bir insan bu vaxtı bilə bilməz. Yağışı da Öz istədiyi vaxtda, Öz hikmətinə uyğun olaraq Allah endirir — bunu heç kim təyin edə bilməz. Ana bətnlərində olanları da yalnız O bilir: uşağın oğlan, yoxsa qız olacağını, sağlam, yoxsa xəstə doğulacağını, xoşbəxt, yoxsa bədbəxt olacağını ancaq Allah bilir.

Eləcə də, heç bir insan sabah nə qazanacağını — hansı yaxşı və ya pis əməli edəcəyini, hansı qazancı əldə edəcəyini bilmir. Yenə heç bir kəs hansı torpaqda, hansı yerdə dünyasını dəyişəcəyini bilmir: doğulduğu yerdəmi, yoxsa uzaq bir diyardamı, qurudamı, yoxsa dənizdəmi. Bütün bu qeyb məsələləri yalnız Allahın elmindədir. Həqiqətən, Allah hər şeyi biləndir, hər şeyin iç üzünü və gizlinini biləndir; Onun elmindən heç bir şey gizli qalmaz.

Bu ayədən götürdüyümüz dərslər:

Bu ayə bizə öyrədir ki, insan nə qədər güclü, nə qədər ağıllı olsa da, onun elmi məhduddur. Gələcəyi bilmək, qeybi bilmək yalnız Allaha məxsusdur. Buna görə də mömin insan gələcəyə görə narahat olmaq əvəzinə, Allaha təvəkkül etməli, Ona sığınmalı və hər işini Ona həvalə etməlidir. Allah hər şeyi bildiyi üçün bizim üçün ən yaxşısını da yalnız O təqdir edər.

Ey insan! Sabahın sənə nə gətirəcəyini bilmirsənsə, bu gününü yaxşı əməllərlə keçir. Harada öləcəyini bilmirsənsə, hər yerdə Allahın razılığını qazanmağa çalış. Çünki hər şeyi bilən və hər şeydən xəbərdar olan Allah sənin bütün əməllərini görür və bilir. Ona yönəl, Ona dua et, Ona güvən — çünki qeybin açarı yalnız Onun əlindədir.