Luqmon surasi — Oyat 34

Kalimalarning ma'nolari:

• الساعة (As-Soat): Qiyomat soati, qiyomatning boshlanish vaqti.
• الغيث (Al-G'ays): Yomg'ir, rahmat yomg'iri.
• الأرحام (Al-Arhom): Ona qorinlari, bachadonlar.
• تدری (Tadri): Biladi, xabardor bo'ladi.
• علیم (Aliym): Har narsani biluvchi.
• خبیر (Xabiyr): Yashirin va oshkora narsalardan xabardor bo'lgan.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo O'zining ilmi cheksiz ekanini va ba'zi narsalarni faqat O'zi bilishini bayon qilmoqda. Allohning huzuridagina Qiyomat soatining qachon qoyim bo'lishi haqidagi ilm bordir. Qiyomat qachon bo'lishini hech kim — na payg'ambar, na farishta bilmaydi. Bu faqat Allohga xosdir.

Shuningdek, Alloh taolo yomg'irni O'zi yog'diradi. Uning ilmi bilan yomg'ir qachon, qayerda va qancha yog'ishi belgilanadi. Buni hech kim oldindan aniq bila olmaydi.

Alloh ona qorinlaridagi narsalarni — bola erkakmi yoki ayolmi, baxtlimi yoki baxtsizmi, go'zalmi yoki xunukmi — barchasini biladi. Bu ham faqat Allohga xos ilmdir.

Bundan tashqari, hech bir jon o'zi ertaga nima qilishini, qanday ish qilishini, yaxshilikmi yoki yomonlikmi kasb etishini bila olmaydi. Ertaga nima bo'lishini, qanday voqealar yuz berishini hech kim oldindan bilmaydi.

Va yana hech bir jon o'zining qaysi yerda — quruqlikdami yoki dengizdami — vafot etishini bilmaydi. Inson umr bo'yi turli joylarda yashaydi, lekin o'limi qayerda bo'lishini bilmaydi.

Bu barcha narsalarni faqat Alloh biladi. U har narsani biluvchi va hamma narsadan xabardordir. Uning ilmida hech narsa yashirin emas, na zohir, na botin.

Foydalar:

Ushbu oyatdan quyidagi saboqlarni olamiz:

1. Allohning ilmi cheksizdir — U har narsani biladi, bizning ilmimiz esa juda cheklangan. Bu bizni kamtarlikka va Allohga bo'lgan ishonchni mustahkamlashga undaydi.
2. G'ayb ilmi faqat Allohga xos — Qiyomat vaqti, yomg'ir vaqti, bola jinsi, kelajakdagi ishlar va o'lim joyi kabi narsalarni faqat Alloh biladi. Bu bizni folbinlik, bashorat qilish kabi ishlardan qaytaradi.
3. Yaxshi amallarga shoshilish — Inson ertaga nima qilishini bilmagani uchun, bugun yaxshi amallar qilishga intilishi kerak. Ertaga umri yetadimi, yo'qmi — buni bilmaydi.
4. Allohga tavakkal qilish — O'lim joyini bilmasligimiz, har qanday joyda Allohga ibodat qilishimiz va Unga bo'lgan itoatimizni saqlashimiz kerakligini o'rgatadi.
5. Qiyomatga ishonch — Qiyomat soati haqidagi ilm faqat Allohda ekani, bu ishonchni kuchaytiradi va insonni doimiy ravishda oxiratga tayyorlanishga undaydi.
6. Allohning rahmati va hikmati — Bu narsalarni yashirishda Allohning rahmati bor. Agar inson o'lim vaqtini va joyini bilsa, bu unga azob bo'lardi. Alloh bandalariga rahm qilib, buni yashirgan.