سوره لقمان — آیه 4

معانی واژگان:

• یُقیمُونَ الصَّلاةَ: نماز را به پا میدارند و آن را کامل و درست برپا میکنند.
• یُؤْتُونَ الزَّکاةَ: زکات را میدهند و میپردازند.
• یُوقِنُونَ: یقین دارند و با باور کامل و بدون شک معتقدند.

تفسیر:

این آیه در ادامهی توصیف مؤمنان نیکوکار است که در زمرهی رستگاران قرار میگیرند. اینان کسانی هستند که نماز را بهطور کامل و در وقتهای معین آن برپا میدارند و با رعایت شرایط و ارکان آن، عبادت خود را خالصانه برای خدا به جا میآورند. آنان همچنین زکاتِ واجب را از اموال خود بیرون میآورند و به مستحقان آن میپردازند تا نیازهای جامعهی اسلامی برطرف شود. علاوه بر این دو عمل بزرگ، آنان به آخرت و روز رستاخیز یقین کامل دارند؛ یعنی به باور قلبیِ استوار، به روز قیامت، حسابرسی اعمال، پاداش نیکوکاران و کیفر بدکاران ایمان دارند. این یقین، انگیزهی اصلی آنان برای انجام اعمال صالح و پرهیز از گناهان است، چرا که میدانند همهی کردارشان در آن روز سنجیده میشود و هیچ عملی بیپاسخ نمیماند.

فواید و پیامهای آیه:

• ایمان به آخرت، پایه و اساس عمل صالح است؛ هر کس به روز جزا یقین داشته باشد، در انجام عبادات و ترک گناهان کوشاتر خواهد بود.
• نماز و زکات، دو رکن بزرگ دین هستند که ارتباط انسان با خدا و ارتباط با خلق خدا را همزمان سامان میبخشند؛ نماز روح عبادت و زکات روح اجتماعی اسلام است.
• مؤمن واقعی کسی است که میان عبادتِ فردی (نماز) و مسئولیتِ اجتماعی (زکات) جمع کند و هیچکدام را فدای دیگری نسازد.
• یقین به آخرت، آرامشبخش دلهای مؤمنان است و آنان را از وابستگی به دنیا و ناامیدی در سختیها رهایی میبخشد، چرا که میدانند سرانجام نیک برای پرهیزگاران است.