Лукман сүрөсү — Аят 4

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ — "намазды толук аткарышат". Бул жерде "икама" (тик туруу, орнотуу) дегендин мааниси — намазды шарттарын, парыздарын, сүннөттөрүн толук сактап, өз убагында, ыклас менен аткаруу.
• يُؤْتُونَ الزَّكَاةَ — "зекетти беришет". Зекет — мал-мүлктүн белгилүү бөлүгүн шарият белгилеген адамдарга берүү.
• بِالْآخِرَةِ — "акыретке". Акырет — өлгөндөн кийинки түбөлүк жашоо, кыямат күнү, кайра тирилүү, эсеп-кысап, бейиш жана тозок.
• يُوقِنُونَ — "анык ишенишет". Якин — эч шек-күмөнсүз, бекем ишеним.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят мурунку аятта айтылган "жакшылык кылуучулар" (мухсинун) дегендердин ким экенин ачыктап берет. Алар — төмөнкүдөй үч сыпатка ээ болгон адамдар:

Биринчиси: Алар намазды толук, кемчиликсиз аткарышат. Намазды өз убагында, бардык шарттарын, парыздарын жана сүннөттөрүн сактап, жүрөктөрүн Аллахка багыттап окушат. Намаз — бул пенде менен Раббисинин ортосундагы байланыш, диндин түркүгү.

Экинчиси: Алар мал-мүлктөрүнөн зекетти чыгарып, аны шарият белгилеген жерлерге беришет. Зекет — бул дүйнөлүк байлыкты тазалоо, жакыр-муктаждарга жардам көрсөтүү, коомдо боорукердик менен биримдикти бекемдөө.

Үчүнчүсү: Алар акыретке — өлгөндөн кийинки кайра тирилүүгө, кыямат күнүндөгү эсеп-кысапка, бейиш менен тозокко — эч шек-күмөнсүз, бекем ишенишет. Бул ишеним алардын жүрөктөрүндө терең тамыр жайгандыктан, алар дүйнөлүк жашоону гана максат кылбайт, тескерисинче, акыретти эске алып жашашат.

Ошентип, бул аят ыймандын эки тарабын бириктирет: сырткы амалдар (намаз, зекет) жана ички ишеним (акыретке якин болуу). Экөө тең чыныгы ыймандуу адамдын белгиси.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Намаз — ыймандын тиреги. Намазды толук аткаруу адамдын жүрөгүн тазалап, жанын тынчтандырат жана Аллах менен байланышын бекемдейт.
• Зекет — коомдук боорукердиктин булагы. Зекет берүү аркылуу бай менен жакырдын ортосундагы ажырым азаят, коомдо ынтымак, боорукердик жана өз ара жардамдашуу орнойт.
• Акыретке ишенүү — жашоонун маңызын түшүнүү. Акыретке бекем ишенген адам дүйнөлүк кыйынчылыктарга сабыр кылат, жакшылык кылуудан тайганбайт, эч качан үмүтсүздүккө түшпөйт. Анткени ал ар бир жакшылык менен жамандыктын сыйлыгы же жазасы акыретте берилерин билет.
• Бул аят бизди чыныгы бакытка жеткирет. Намаз, зекет жана акыретке ишенүү — бул үч нерсе адамды дүйнөдө да, акыретте да бактылуу кылат. Ислам — бул жөн гана амалдардын жыйындысы эмес, ал жүрөктү тынчтандырып, жашоого маани бере турган тутум.
• Ар бир адам бул сыпаттарга жетүүгө аракет кылышы керек. Бул аят бизге үлгү көрсөтүп, "жакшылык кылуучулар" катарында болууга чакырат. Аллах бизди да ушундай ыймандуу, амалдуу пенделерден кылсын.