فاطر سۈرىسى — ئايەت 28

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• «الدَّوَابِّ»: ھايۋانلار، يەنى يەر يۈزىدە مېڭىپ يۈرىدىغان جانلىقلار.
• «الْأَنْعَامِ»: چارۋا ماللىرى، يەنى تۆگە، كالا، قوي-ئۆچكە قاتارلىقلار.
• «مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ»: رەڭگى ھەر خىل بولغان، ئوخشاش بولمىغان.
• «يَخْشَى»: ئاللاھتىن قورقىدۇ، تەقۋا قىلىدۇ.
• «الْعُلَمَاءُ»: ئالەملەر، يەنى ئاللاھنى ۋە ئۇنىڭ دىنىنى چوڭقۇر بىلگەن كىشىلەر.
• «عَزِيزٌ»: غالىب، ھېچكىم ئۇنى يېڭەلمەيدىغان قۇدرەتلىك.
• «غَفُورٌ»: كەچۈرۈم قىلغۇچى، مەغپىرەت قىلغۇچى.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا ئىنسانلارنىڭ، ھايۋانلارنىڭ ۋە چارۋا ماللىرىنىڭ ئارىسىدىمۇ رەڭگى، شەكلى ۋە ئالامەتلىرى ھەر خىل بولغان مەخلۇقلارنى يارىتىپ، ئۇلارنىڭ ئوخشاش بولماسلىقىنى مېۋە-چېۋىلەر ۋە تاغلارنىڭ رەڭگىنىڭ خىلمۇخىللىقىغا ئوخشاش قىلدى. بۇنىڭ ھەممىسى ئاللاھنىڭ قۇدرىتى ۋە ھېكمىتىنىڭ روشەن دەلىلىدۇر. ئاندىن ئاللاھ تائالا مۇنداق بىلدۈردى: بەندىلىرى ئىچىدە ئاللاھتىن ھەقىقىي قورقىدىغانلار پەقەت ئالەملەردۇر. چۈنكى ئۇلار ئاللاھنىڭ زاتىنى، سۈپەتلىرىنى، شەرىئىتىنى ۋە ھەر نەرسىگە قادىر ئىكەنلىكىنى بىلىپ، ئۇنىڭ ئۇلۇغلۇقىنى چۈشەنگەنلىكتىن، ئۇنىڭغا تەقۋا قىلىدۇ ۋە گۇناھلاردىن يىراق تۇرىدۇ. ئاللاھ تائالا ھەر نەرسىدىن غالىب ۋە قۇدرەتلىكتۇر، ھېچكىم ئۇنى يېڭەلمەيدۇ؛ شۇنداقلا ئۇ تەۋبە قىلغان بەندىلىرىنىڭ گۇناھلىرىنى مەغپىرەت قىلغۇچى ۋە كەچۈرۈم قىلغۇچىدۇر.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئاللاھنىڭ يارىتىشىدىكى خىلمۇخىللىق ۋە ئۇيغۇنلۇق ئۇنىڭ چەكسىز قۇدرىتىنى كۆرسىتىدۇ. ھەقىقىي ئالەم بولۇش ئۈچۈن، ئاللاھنى تونۇش، ئۇنىڭ سۈپەتلىرىنى ۋە شەرىئىتىنى ئۆگىنىش كېرەك. ئاللاھتىن قورقۇش ئالەملەرنىڭ ئالاھىدىلىكى بولۇپ، بۇ بىزنى ئاللاھقا يېقىنلاشتۇرىدىغان ۋە جەمئىيەتتە ياخشىلىق تارقىتىدىغان ئاساستۇر. ئاللاھ غالىب ۋە مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر؛ ئۇنىڭغا يۆلەنگەن ۋە تەۋبە قىلغان كىشى ھەرگىز ئۈمىدسىز بولمايدۇ. كېلىڭلار، ئاللاھنىڭ كەڭ رەھمىتىدىن ئۈمىدۋار بولۇپ، ئۇنىڭغا تەقۋا قىلىپ، ئىلىم ئۆگىنىش ۋە ياخشى ئەمەللەر قىلىش ئارقىلىق ئۇنىڭ رازىلىقىغا ئېرىشەيلىك.