Sure Fâtır — Ayet 43

Kelime Anlamları:

• İstikbâren: Büyüklenme, kibirlenme, büyüklük taslama.
• Mekr: Hile, tuzak, kötü plan.
• Yehîk: Kuşatır, sarar, zarar verir.
• Sünnet: Kanun, yol, âdet (Allah'ın değişmez yasası).
• Tebdîl: Değiştirmek, başka bir şeyle yer değiştirmek.
• Tahvîl: Dönüştürmek, başka yöne çevirmek, başkasına aktarmak.

Tefsir:

Bu âyet, inkârcıların Allah'a yemin ederek verdikleri sözlerin samimi olmadığını, aksine bu yeminlerin ardında yatan niyetin yeryüzünde büyüklük taslamak ve insanlara karşı kötü tuzaklar kurmak olduğunu haber veriyor. Onların bu davranışı, hakikati kabul etme isteğinden değil, kibir ve üstünlük kompleksinden kaynaklanmaktadır. Oysa kibir, insanı hakikatten uzaklaştıran en büyük engeldir; çünkü kibirli kişi, kendi nefsini büyütürken Rabbini ve O'nun ayetlerini küçük görür.

Allah Teâlâ burada önemli bir ilahi yasayı bildiriyor: "Kötü tuzak, sahibinden başkasını kuşatmaz." Yani kişi başkalarına kurduğu tuzağın aslında kendi ayağına dolanacağını bilmelidir. Tarih boyunca peygamberlere ve müminlere tuzak kuranlar, o tuzağın içinde kendileri helak olmuşlardır. Bu, Allah'ın adaletinin bir gereğidir. Hiç kimse başkasına kazdığı kuyuya düşmekten kurtulamaz; zira Allah, hilekârların hilesini boşa çıkarır ve onu sahibine döndürür.

Ardından Yüce Allah, bu kibirli ve hilekâr kimselerin akıbetinin ne olacağını soruyor: "Onlar, kendilerinden öncekilerin başına gelen sünnetten (ilahi kanundan) başkasını mı bekliyorlar?" Yani onlar, tıpkı Âd, Semûd, Firavun ve diğer zâlim kavimlerin başına gelen azabın kendilerine de gelmesini mi bekliyorlar? Allah'ın bu konudaki kanunu değişmezdir: Kim büyüklük taslar ve hile yaparsa, sonu hüsrandır.

Âyetin sonunda ise bu ilahi kanunun kesinliği vurgulanıyor: "Allah'ın sünnetinde asla bir değişiklik bulamazsın ve Allah'ın sünnetini asla başka bir yöne çeviremezsin." Bu, hem bir tehdit hem de bir tesellidir. Müminler için tesellidir; çünkü bilirler ki zalimler er ya da geç cezalarını bulacaktır. Zalimler için ise kesin bir tehdittir; çünkü hiçbir güç, Allah'ın azabını onlardan uzaklaştıramaz, başkalarına yöneltemez.

Sevgili kardeşim, bu âyetten alacağımız büyük dersler vardır: Kibir, insanı helake götüren en tehlikeli hastalıktır. Mümin, her zaman mütevazı olmalı, Allah'ın büyüklüğü karşısında kendi acziyetini bilmelidir. Hile ve tuzak ise asla kurtuluş yolu değildir; çünkü Allah her şeyi bilir ve hilekârların planlarını boşa çıkarır. Unutmayalım ki Allah'ın kanunları asla değişmez; iyilik eden iyilik bulur, kötülük eden de kötülüğünün karşılığını mutlaka görür. Öyleyse bizler, kibir ve hileden uzak durup, Allah'ın rızasını kazanmaya çalışalım. Çünkü Allah'ın yardımı, mütevazı ve samimi kullarıyla beraberdir.