Sure Fâtır — Ayet 42

Kelime Anlamları:

• Cehde eymânihim: Yeminlerinde var güçleriyle, olanca gayretleriyle, en ağır ve en kuvvetli yeminleriyle.
• Nezîr: Uyarıcı, korkutan, Allah'ın azabına karşı insanları ikaz eden peygamber.
• Ehdâ: Daha doğru yolda olan, daha çok hidayete erişen, daha istikametli.
• Nüfûr: Kaçış, uzaklaşma, nefret etme, yüz çevirme.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîme, Kureyş kâfirlerinin içler acısı bir çelişkisini ve verdikleri sözde ne kadar samimiyetsiz olduklarını gözler önüne seriyor. Onlar, Peygamber Efendimiz (s.a.v.) gelmeden önce, Allah adına en ağır yeminlerle yemin ediyorlar ve diyorlardı ki: "Eğer bize bir uyarıcı (peygamber) gelirse, biz mutlaka ümmetlerin en doğru yolusu, en istikametlisi olacağız. Yahudilerden, Hristiyanlardan ve diğerlerinden daha çok hidayete tabi olacağız." Yani "Biz, kendilerine kitap ve peygamber gelmiş olan önceki ümmetlerden daha iyi olacağız" diye iddia ediyorlardı.

Fakat ne zaman ki Allah'ın vaadi gerçekleşti ve onlara uyarıcı olarak Muhammed Mustafa (s.a.v.) gönderildi, işte o zaman bu büyük iddialarının ve ağır yeminlerinin tam aksine davrandılar. Peygamber'in gelişi onlara hidayet getirmedi; bilakis onların hak'tan kaçışını, imandan uzaklaşmasını ve küfürdeki inadını daha da artırdı. Yeminleri onları doğru yola sevk etmediği gibi, gelen peygamber onlara sadece bir "nüfûr" yani nefret ve kaçıştan başka bir şey kazandırmadı.

Bu durum, insanın nefsine ve hevasına ne kadar düşkün olduğunu gösterir. Onlar, hakikat gelmeden önce onu arzuladıklarını sanıyorlardı; fakat hakikat gelip de nefislerinin hoşuna gitmeyen emirler ve yasaklar ortaya çıkınca, verdikleri sözleri unutup yüz çevirdiler. Bu, kibirlenmenin ve hakka teslim olamamanın acı bir neticesidir.

Ders ve İbret:

Sevgili kardeşlerim! Bu âyet bize çok mühim bir hakikati öğretiyor: İman ve hidayet, sadece dil ile iddia etmekle olmaz. Asıl olan, hakikat geldiği zaman ona teslim olabilmek ve verdiğimiz sözlerde durmaktır. Kureyşliler gibi "Biz olsak daha iyi yaparız" demek kolaydır; ama imtihan anında ne yaptığımız önemlidir. Rabbimiz bizleri, hak geldiğinde ondan kaçanlardan değil, ona dört elle sarılanlardan eylesin. Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) getirdiği hidayete tabi olmayı, onun sünnetine sımsıkı sarılmayı ve bu uğurda sebat etmeyi bizlere nasip etsin. Unutmayalım ki, dünyada da ahirette de kurtuluş, ancak Allah'a ve Resulüne itaat etmekle mümkündür.