سوره یس — آيت 33

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ ۽ وضاحت:

• آيَةٌ: نشاني، دليل ۽ عبرت.
• الْأَرْضُ الْمَيْتَةُ: اُجاڙ ۽ سُڪل زمين، جنهن ۾ ڪا به نباتات نه هجي.
• أَحْيَيْنَاهَا: اسان ان کي زندهه ڪيو، يعني مينهن وسائي ان ۾ ساون ۽ سرسبز شيون پيدا ڪيون.
• حَبًّا: داڻو، ٻج، جهڙوڪ ڪڻڪ، جو ۽ ٻيا اناج.
• فَمِنْهُ يَأْكُلُونَ: پوءِ ان مان ماڻهو کائيندا آهن.

2) آيت جي تفسير:

هي آيت انهن ماڻهن لاءِ هڪ وڏي نشاني ۽ دليل آهي، جيڪي قيامت ۽ ٻيهر جيئري ٿيڻ کي ڪوڙ سمجهن ٿا. الله تعاليٰ فرمايو ته انهن جي سامهون سُڪل ۽ اُجاڙ زمين هڪ واضح ثبوت آهي. اهa زمين جنهن ۾ ڪا به ساڀيا ۽ ساوڪ نه هئي، اسان ان تي مينهن وسايو ۽ ان کي زندهه ڪري ڇڏيو. پوءِ ان مان اسان مختلف قسمن جا داڻا ۽ اناج پيدا ڪيا، جن مان ماڻهو کائي پنهنجي بک پوري ڪن ٿا ۽ زندگي گذارين ٿا.

غور ڪرڻ جي ڳالهه اها آهي ته جيڪو الله تعاليٰ سُڪل ۽ بيجان زمين کي مينهن جي ذريعي سائي ۽ سرسبز بڻائي ٿو ۽ ان مان اناج ۽ ٻوٽا پيدا ڪري ٿو، ڇا اهو الله انهن ماڻهن کي ٻيهر جيئرو ڪرڻ تي قادر نه آهي جيڪي مري ويا ۽ مٽي ۾ ملي ويا؟ بلڪل قادر آهي! جيئن زمين کي زندهه ڪرڻ ۾ ڪا به ڏکيائي نه آهي، تيئن ئي انسانن کي مرڻ کان پوءِ ٻيهر اٿارڻ ۾ به ڪا به ڏکيائي نه آهي. هي آيت انهن ماڻهن کي سمجهائي ٿي ته جيڪڏهن توهان زمين جي زندهه ٿيڻ ۽ ان مان اناج نڪرڻ کي پنهنجي اکين سان ڏسي رهيا آهيو، ته پوءِ قيامت ۽ بعث بعد الموت کي ڪيئن ڪوڙ سمجهو ٿا؟

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا ۽ سبق:

• الله جي قدرت تي ايمان: هي آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته الله تعاليٰ هر شيءِ تي قادر آهي. هو سُڪل زمين کي سائي ۽ سرسبز بڻائي سگهي ٿو ۽ مئل انسانن کي ٻيهر جيئرو ڪري سگهي ٿو.
• قيامت جي حق هجڻ جو يقين: جيڪڏهن اسان زمين جي زندهه ٿيڻ کي ڏسون ٿا، ته اسان کي قيامت ۽ ٻيهر جيئري ٿيڻ تي مڪمل يقين رکڻ گهرجي.
• الله جي نعمتن جي شڪرگذاري: الله تعاليٰ اسان کي اناج ۽ ٻوٽن جي صورت ۾ روزي عطا فرمائي ٿو. اسان کي گهرجي ته انهن نعمتن تي الله جو شڪر ادا ڪيون ۽ ان جي عبادت ۾ ڪوتاهي نه ڪيون.
• اسلام ۾ دلچسپي ۽ محبت: هي آيت اسان کي ٻڌائي ٿي ته اسلام هڪ اهڙو دين آهي جيڪو عقلي ۽ فطري دليلن سان اسان کي سچائي ڏانهن رهنمائي ڪري ٿو. قرآن مجيد ۾ اهڙا بيشمار نشانيون ۽ دليل موجود آهن، جيڪي اسان جي ايمان کي مضبوط ڪن ٿا ۽ اسان کي الله جي ويجهو ڪن ٿا.
• قرآن جي سادگي ۽ حڪمت: قرآن مجيد عام ماڻهن کي سمجهائڻ لاءِ روزمره جي مشاهدن ۽ فطري نشانين جو استعمال ڪري ٿو، ته جيئن هر ماڻهو آسانيءَ سان سمجهي ۽ ايمان آڻي. هي آيت اسان کي قرآن جي حڪمت ۽ سادگيءَ جو درس ڏئي ٿي.