Saffot surasi — Oyat 138

Kalimalarning ma'nolari:

• Bi-l-layl: Kechasi ham (ularning diyorlari yonidan o'tasizlar).
• Ta'qilun: Aql-idrok bilan fikr yuritasizlar, ibrat olasizlar.

Tafsir:

Ey Makka ahli! Sizlar safarlaringizda Lut qavmining diyorlari va ularning halok bo'lgan joylaridan o'tasizlar. Ular qoldirgan vayronalarni, ta'sirli izlarni ko'rasizlar. Bu holat faqat kunduzi emas, balki kechasi ham davom etadi. Sizlar ularning maskanlari yonidan kechasi ham o'tasizlar. Ular shunday azob-uqubatga duchor bo'ldilarki, ularning qoldiqlari sizlarga o'git va saboq bo'lishi kerak edi. Ular payg'ambarlarini yolg'onchi qilishdi, Allohning buyruqlariga bo'ysunishmadi, gunoh va fahsh ishlarni qilishdi. Natijada ularning ustiga halokat tushdi. Ey ahli Makka, sizlar aql-idrokni ishlatib, ularning boshiga tushgan azobdan ibrat olmaysizlarmi? O'zingizni o'sha azobdan saqlamaysizlarmi? Allohning azobidan qo'rqib, Uning buyruqlariga itoat qilmaysizlarmi? Aql-idrok egalari uchun bu holatda katta saboq va ibrat bor.

Foydalar:

• Ushbu oyat bizga o'tgan ummatlarning taqdiri haqida fikr yuritish va ulardan ibrat olish muhimligini o'rgatadi. Alloh taolo o'tgan xalqlarning qoldiqlarini saqlab qo'yganki, keyingi avlodlar ularni ko'rib, o'zlarini to'g'rilasinlar.
• Aql-idrokni ishlatish va o'ylash — insonning eng buyuk fazilatlaridan biridir. Qur'on karim ko'p o'rinlarda aql egalarini fikr yuritishga, o'ylashga chorlaydi.
• Gunoh va fahsh ishlar — halokatga sabab bo'ladi. Lut qavmining qilmishlari ularni halokatga yetakladi. Bu har bir davrda o'rnak bo'ladi.
• Allohning azobidan qo'rqish va Uning buyruqlariga itoat qilish — najot yo'lidir. O'tganlarning boshiga tushgan musibatlardan saboq olib, to'g'ri yo'lda yurish kerak.
• Ushbu oyat musulmonlarga o'z tarixini o'rganish, o'tgan avlodlarning saboqlaridan foydalanish va kelajakni to'g'ri qurish uchun yo'l ko'rsatadi.