Sure Sâffât — Ayet 138

Kelime Anlamları:

• Ve bi'l-leyl: Ve geceleyin (onların yurtlarından geçiyorsunuz).
• E fe lâ ta'kılûn: Aklınızı kullanmıyor musunuz? Düşünüp ibret almıyor musunuz?

Tefsir:

Ey Mekkeliler! Siz ticaret ve seferlerinizde Şam tarafına giderken, Lût kavminin helâk edilmiş yurtlarına ve harap olmuş diyarlarına hem sabah vakti hem de geceleyin uğrayıp geçiyorsunuz. O kavim, Allah'ın azabına uğramış, üzerlerine taş yağdırılmış ve beldeleri alt üst edilmiştir. Siz bu harabeleri görüyorsunuz, bu acı sonuçları müşahede ediyorsunuz. Peki, bütün bunları gördüğünüz halde aklınızı kullanıp da düşünmüyor musunuz? Bu helâkin onların küfürleri, isyanları ve işledikleri çirkin fuhuş sebebiyle geldiğini anlamıyor musunuz? Aynı akıbetin size de gelebileceğinden korkup ibret almıyor musunuz? Oysa akıl sahibi bir kimse, başkalarının başına gelen felaketlerden ders çıkarır ve kendini korur.

Çıkarılan Dersler ve Faydalar:

1. Tarihten ve geçmiş milletlerin başına gelen olaylardan ders almak, aklın en önemli görevlerindendir. Müslüman, etrafındaki ibret levhalarına bakmalı ve bunlardan hisse çıkarmalıdır.
2. Allah'ın azabı gerçektir ve günahkâr kavimleri yakalamıştır. Bu, hiçbir kavmin Allah'ın azabından güvende olamayacağını gösterir.
3. İnsan, sadece geçmişi bilmekle yetinmemeli; bu bilgileri hayatına yön veren birer uyarıcıya dönüştürmelidir. İbret almayan kalp, imandan nasibini alamamış demektir.
4. Kur'an, insanı düşünmeye ve aklını kullanmaya davet eder. Bu ayet, imanın akıl ve düşünce üzerine kurulu olduğunu, körü körüne taklidin geçerli olmadığını vurgular.
5. Allah'ın helâk ettiği kavimlerin kalıntıları, kıyamete kadar insanlık için birer uyarı levhası olarak kalacaktır. Bu da Allah'ın kudretini ve adaletini gösteren delillerdendir.