سوره صافات — آیه 138

معانی کلمات:

• وَ بِاللَّیْلِ: و در شب نیز (از کنار ویرانههای آنان عبور میکنید).
• تَعْقِلُونَ: میاندیشید و عبرت میگیرید.

تفسیر آیه:

ای اهل مکه! شما در سفرهای خود، چه در صبحگاهان و چه در شب، از کنار ویرانههای قوم لوط و آثار هلاکت آنان عبور میکنید. این منازل ویران و نشانههای عذاب، پیش چشم شماست؛ اما چرا نمیاندیشید و عبرت نمیگیرید؟ آیا عقل ندارید که از سرنوشت شوم آنان پند بگیرید و از تکذیب پیامبران و ارتکاب گناهان بزرگ بپرهیزید؟ آنان به سبب کفر و نافرمانی و انجام اعمال زشت و بیسابقه، گرفتار عذاب الهی شدند و نابود گشتند. شما که هر روز و شب از کنار آثار هلاکتشان میگذرید، شایسته است که خرد به کار گیرید و از عاقبت کارشان عبرت آموزید، تا مبادا همان بلایی که بر آنان نازل شد، بر شما نیز نازل گردد.

فواید و پیامهای آیه:

• گذر از آثار تاریخی و ویرانههای اقوام پیشین، فرصتی برای تفکر و عبرتآموزی است؛ نه صرفاً یک منظره گذرا.
• عقل سلیم، انسان را به پندگیری از سرنوشت بدکاران فرا میخواند و از غفلت و تکبر بازمیدارد.
• سنت الهی بر این است که عذاب، دامنگیر تکذیبکنندگان و گناهکاران میشود و هیچکس از این قانون مستثنا نیست.
• نعمت عقل، بزرگترین سرمایه انسان است که او را به سعادت و رستگاری رهنمون میشود و نادیده گرفتن آن، عامل هلاکت است.
• قرآن کریم با بیان این حقایق، انسانها را به بیداری و اصلاح دعوت میکند و راه نجات را در ایمان و تقوا معرفی مینماید.