Saffot surasi — Oyat 156

Kalima ma'nolari:

• Sulton: hujjat, dalil, isbot.
• Mubiin: ochiq-oydin, ravshan, aniq.

Tafsir:

Alloh taolo bu oyatda mushriklarga murojaat qilib, ularning "Allohning farzandi bor" degan da'volarini rad etmoqda. Ulardan so'rayaptiki: "Yo sizlarda bu da'vongizni tasdiqlaydigan ochiq-oydin bir hujjat bormi?" Ya'ni, sizlar Allohga farzand nisbat berish kabi og'ir va buyuk bir yolg'onni aytayapsizlar. Bu da'vongiz uchun sizlarda na osmondan tushgan kitobdan bir dalil bor, na yuborilgan payg'ambardan bir isbot. Sizlarning bu gapingiz hech qanday asosga ega emas, faqat o'zingiz to'qib olgan uydirma va xom xayoldir. Agar sizlarda haqiqatan ham shunday da'voni tasdiqlaydigan bir hujjat bo'lganda edi, uni keltirib ko'rsatinglar. Lekin sizlar hech qanday dalil keltira olmaysizlar, chunki bunday hujjat aslida mavjud emas.

Oyatdan olinadigan saboqlar:

1. Har qanday da'vo va e'tiqod dalil va isbotga asoslangan bo'lishi shart. Aqlsiz va hujjatsiz gapni aytish kishini sharmanda qiladi.
2. Alloh taolo bandalariga nisbatan juda rahmli va adolatli bo'lib, ularni qilmishlari uchun darhol jazolamaydi, balki avval dalil keltirishlarini so'raydi.
3. Islom dini aql va dalil dinidir. Musulmon kishi har qanday masalada, ayniqsa e'tiqod masalalarida, aniq va ravshan dalillarga tayanishi lozim.
4. Allohga nisbatan yolg'on gapirish, Unga farzand yoki sherik nisbat berish eng katta gunoh va zulmdir. Bu kabi da'volardan qattiq hazar qilish kerak.
5. Qur'on oyatlarida keltirilgan savollar insonni o'ylashga, fikr yuritishga va haqiqatni topishga chorlaydi. Bu esa inson aqlini ishga solishga undaydi.