Saffot surasi — Oyat 64

Kalima ma'nolari:

• Shajara – daraxt.
• Asl – tagi, tubi, qa'ri.
• Jahim – do'zax, jahannam.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo do'zax ahli uchun tayyorlangan azob-uqubatlardan biri bo'lgan "Zaqqum" daraxtini zikr qilmoqda. Bu daraxtning o'sadigan joyi do'zaxning eng tubi, qa'ri ekanligi bayon qilinmoqda. Ya'ni, bu daraxt oddiy daraxtlar kabi yer yuzida yoki bog'larda o'smaydi, balki uning ildizi jahannamning eng chuqur joyida bo'lib, shoxlari esa do'zaxning turli qavatlariga ko'tariladi. U olovdan yaratilgan va olov bilan oziqlanadi. Bu daraxtning mevasi juda yomon ko'rinishga ega bo'lib, u gunohkorlarning taomi bo'ladi. Ular ochlikdan bu daraxtning mevasidan yeyishga majbur bo'lishadi, lekin bu ularning azobini yanada oshiradi. Bu ta'rif orqali Alloh taolo do'zax azobining dahshatini va u yerdagi holatning naqadar og'irligini bandalariga tushuntirmoqda.

Foydalar:

1. Ushbu oyat insonni gunohlardan saqlanishga va Allohning rahmatiga erishish yo'lini izlashga undaydi. Chunki do'zax azobi shunchalik og'irki, uning taomlari ham azobning bir qismidir.
2. Bu oyat mo'minlarga Allohning adolati va hikmatini eslatadi – har bir amalning o'ziga yarasha jazosi bor.
3. Inson bu oyatni o'qib, Allohning rahmati va mag'firati nechog'li buyuk ekanini anglaydi va Unga shukr qilishga, to'g'ri yo'lda mustahkam bo'lishga harakat qiladi.
4. Bu ta'riflar Qur'onning haqiqiy ekaniga dalil bo'lib, insonni o'ylashga va oxiratga tayyorgarlik ko'rishga chorlaydi.