Saffot surasi — Oyat 65

طلعي — ثمراسي، яъни унинг меваси.

Бу оятда Аллоҳ таоло жаҳаннамда ўсадиган даҳшатли дарахт — заққум ҳақида сўзламоқда. Унинг меваси шунчалик хунук ва жирканчки, гўё шайтонларнинг бошларига ўхшайди. Тасаввур қилинг, бир меваки, унинг кўриниши шайтонларнинг бошлари каби даҳшатли ва қўрқинчли бўлса, унинг таъми қандай бўлиши мумкин? Албатта, у жуда аччиқ, заҳарли ва ёқимсиз бўлади. Бу ташбеҳ орқали Аллоҳ таоло жаҳаннам аҳлига бериладиган азобнинг оғирлигини ва у ердаги озиқ-овқатнинг нақадар жирканчлигини баён қилмоқда. Чунки бир нарсанинг кўриниши қанчалик хунук бўлса, унинг моҳияти ҳам шунчалик ёмон бўлади. Бу ерда "шайтонларнинг бошлари" деб ташбеҳ қилинишининг сабаби — шайтонлар энг хунук ва қўрқинчли махлуқотлар сифатида танилган. Шунингдек, бу ибора билан заққум мевасининг нақадар жирканч ва даҳшатли экани таъкидланган.

Бу оятдан олинадиган фойдалар:

1. Инсон ўзининг бу дунёдаги амалларига қараб, охиратдаги озиқ-овқати ҳам ўша амалларга мос бўлишини англаши лозим. Яхши амал қилганлар учун жаннатда гўзал мевалар, ёмон амал қилганлар учун эса заққум каби жирканч таомлар бор.
2. Аллоҳ таоло Ўз бандаларини огоҳлантириш орқали уларга раҳм қилади. Бу каби даҳшатли тасвирлар инсонни ўйлантириб, тўғри йўлга қайтишига сабаб бўлиши керак.
3. Қуръоннинг баён услуби жуда таъсирчан — у инсоннинг қалбига етиб борадиган даражада аниқ ва равшан тасвирлар келтиради. Бу эса мўминларнинг имонини мустаҳкамлайди ва уларни яхши амалларга ундайди.
4. Инсон ўзининг охирати ҳақида ўйлаб, бу дунёдаги ҳаётини тўғри йўлга солиши учун бу каби оятлар энг катта эслатмадир.