Сад сүрөсү — Аят 16

1. Сөздөрдүн мааниси:

• قِطَّنَا (киттана): Биздин үлүшүбүз, бизге бөлүнгөн нерсе. Бул жерде азаптын үлүшүн билдирет.
• عَجِّل (ажжил): Тездет, шаштыр деген мааниде.
• يَوْمِ الْحِسَابِ (яумил хисаб): Эсеп-кысап күнү, башкача айтканда Кыямат күнү.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллахты жана Анын элчисин жалганга чыгарган каапырлардын акылсыздыгы жана өжөрлүгү баяндалат. Алар пайгамбардын (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) азап тууралуу эскертүүлөрүн угуп, аны шылдыңдап, мыскылдап: «Оо, Раббибиз! Эгер биз айткан азап чын болсо, анда бизге тийиштүү азаптын үлүшүн Кыямат күнүн күтпөстөн, ушул дүйнөдө эле тездетчи!» — деп айтышты. Алар муну менен акыйкатты четке кагып, өздөрүнүн наадандыгын жана текебердигин көрсөтүштү. Алар азаптын болоорун чындап ишенишпеди, тескерисинче, аны оюн-тамаша кылып, сынап-шылдыңдоо максатында айтышты.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Акыйкатты четке кагуунун акыбети: Бул аят акыйкатты жалганга чыгарып, ага каршы өжөрлүк кылган адамдардын акыбети кандай болорун эскертет. Ислам дини акыйкатты кабыл алууга, ой жүгүртүүгө жана акылдуу болууга чакырат.
• Азапты тездетүүнү суроо — наадандык: Кыямат күнүнө жана Аллахтын эсебине ишенбеген адамдар гана азапты шылдыңдап, тездетүүнү суранышат. Бул алардын ички дүйнөсүндөгү ишенимсиздикти жана рухий боштукту көрсөтөт.
• Сабыр кылуу жана Аллахтын өкүмүнө моюн сунуу: Мусулман адам Аллахтын өкүмүнө сабыр кылып, Анын белгилеген убактысын күтүүгө тийиш. Ар бир нерсенин өз убактысы бар экенин түшүнүү — ишенимдин белгиси.
• Курандын акыйкаттыгын далилдөөсү: Бул аят Курандын кереметтүү жана акыйкат китеп экенин дагы бир жолу далилдейт. Анткени ал мындан 1400 жыл мурун эле мындай адамдардын психологиясын жана жүрүм-турумун так сүрөттөп берген.
• Исламдын жөнөкөйлүгү жана тереңдиги: Ислам дини адамды акыйкатты издөөгө, ой жүгүртүүгө жана акылдуу болууга үндөйт. Ал эми Куран бул жолдо эң ишенимдүү жол көрсөткүч жана рухий азык болуп саналат.