سوره ص — آیه 21

معانی کلمات:

• الْخَصْمِ: به معنای دشمن یا طرف دعوا و نزاع است؛ در اینجا به دو فرشتهای اشاره دارد که به صورت دو نفر متخاصم بر حضرت داود علیهالسلام وارد شدند.
• تَسَوَّرُوا: از ریشه «سور» به معنای دیوار و بارو؛ یعنی از روی دیوار بالا رفتند و وارد شدند.
• الْمِحْرَابَ: به معنای محل عبادت و مکان خلوت برای پرستش است؛ در اینجا اشاره به جایگاه عبادت حضرت داود علیهالسلام دارد.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! آیا خبر آن دو طرفِ دعوا به تو رسیده است؟ آن دو فرشته که به صورت دو انسان متخاصم درآمدند و بدون اجازه، از روی دیوار به محل عبادت داود علیهالسلام بالا رفتند و ناگهان در برابر او ظاهر شدند؟ این اتفاق در حالی رخ داد که داود علیهالسلام در محراب خود مشغول عبادت بود و از این ورود غیرمنتظره، احساس ترس و نگرانی کرد. اما آنان برای آرام کردن او گفتند: «نترس! ما دو نفر هستیم که با هم نزاع داریم و یکی بر دیگری ستم کرده است؛ تو را به داوری برگزیدهایم تا میان ما به حق و عدالت داوری کنی و در این داوری از راه حق منحرف نشوی و ما را به راه راست هدایت کنی.» این صحنه، مقدمهای برای آزمون الهی و درس عبرتی برای داود علیهالسلام و امت او بود.

فواید و درسهای آیه:

• خداوند متعال همیشه بر بندگان خود نظارت دارد و حتی پیامبران خود را با حوادث گوناگون میآزماید تا مقام آنان را بالا ببرد و درسهایی برای بشریت به جا گذارد.
• عدالتخواهی و داوری عادلانه، حتی در سختترین شرایط، از مهمترین ارزشهای اسلامی است؛ چنانکه داود علیهالسلام با وجود ترس اولیه، آماده شنیدن سخن طرفین و قضاوت عادلانه شد.
• این آیه نشان میدهد که انسان در هر مقامی که باشد، باید در برابر حق تسلیم باشد و از شنیدن سخن دیگران، حتی اگر به صورت غیرمنتظره وارد شوند، استقبال کند.
• داستانهای قرآن کریم، سرشار از حکمت و عبرت است؛ پس مؤمن باید با تأمل در آنها، ایمان خود را تقویت کند و از سرنوشت پیشینیان پند بگیرد.