Sure Zümer — Ayet 19

Kelime Anlamları:

• Hakka: Kesinleşti, sabit oldu, gerçekleşti.
• Kelimetü’l-azâb: Azap sözü, azaba dair hüküm.
• Tünkiz: Kurtarırsın, kurtuluşa erdirirsin.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, Peygamber Efendimiz’e (sallallahu aleyhi ve sellem) hitaben, küfür ve inat üzere direnen, azap sözünün kendisi hakkında kesinleştiği kimseleri hidayete erdirmenin mümkün olmadığını bildirmektedir. Zira bu kimseler hakkında Allah’ın hükmü sabit olmuş, cehennem azabı onlar için kaçınılmaz hale gelmiştir. Onlar, azgınlıkları ve inatları sebebiyle artık hidayet kapısından mahrum kalmışlardır.

Âyetin devamında Peygamberimize hitaben: “Sen ateşte olanı kurtarabilir misin?” buyrulmaktadır. Bu, istifham-ı inkârî (olumsuzlama sorusu) ile gelen bir ifadedir; yani “Sen buna asla güç yetiremezsin” demektir. Nasıl ki ateşe düşmüş bir kimseyi kurtarmak mümkün değilse, azap hükmü kesinleşmiş bir kâfiri de hidayete erdirmek mümkün değildir. Peygamber’in görevi ancak tebliğ etmektir; hidayet vermek ise yalnızca Allah’a aittir.

Bu âyet, Resûlullah’ın (sallallahu aleyhi ve sellem) ümmetine olan şefkat ve merhametini de göstermektedir. O, insanların hidayete ermesi için büyük bir gayret gösteriyor, azap hükmü kesinleşmiş kimseler için bile üzülüyordu. Allah Teâlâ ise ona, bu kimselerin hidayetinin kendi elinde olmadığını, onlar hakkında hükmün çoktan verilmiş olduğunu hatırlatmaktadır.

Faydalar:

1. Hidayet ve dalalet yalnızca Allah’ın elindedir. Peygamber dahi olsa, hiç kimse dilediğini hidayete erdiremez. Bu, tevhid inancının bir gereğidir.
2. İnsanın küfür ve inat üzere ısrar etmesi, onun hakkında azap hükmünün kesinleşmesine sebep olur. Bu sebeple kişi, günahlarına devam etmekten sakınmalı ve tevbe kapısını aralamadan önce acele etmelidir.
3. Peygamber Efendimiz’in ümmetine olan düşkünlüğü ve merhameti o kadar büyüktür ki, Allah onu teselli etmekte ve “Senin görevin tebliğdir” buyurmaktadır. Bu da bizlere, İslam’ı tebliğ ederken sonuçlara takılıp kalmamamız, sadece vazifemizi yapmamız gerektiğini öğretir.
4. Bu âyet, müminlere büyük bir müjde verir: Kişi, hidayet vesilesi olmak için çaba göstermeli; ancak sonucu Allah’a bırakmalıdır. Allah, samimi çabaları asla boşa çıkarmaz.