Zumər surəsi — Ayə 30

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• مَيِّتٌ (məyyitun): Öləcək olan, ölümə məhkum olan şəxs. Burada "həqiqətən sən də öləcəksən" mənasını verir.
• مَيِّتُونَ (məyyitunə): Onlar da öləcəklər, hamısı ölümə məhkumdur.
• إِنَّ (innə): Şübhəsiz ki, həqiqətən də — təsdiq və təkid bildirən ədat.

2) Ayənin təfsiri:

Ey Peyğəmbər! Şübhəsiz ki, sən də bir gün öləcəksən, onlar da mütləq öləcəklər. Bu ölüm hamı üçün qaçılmazdır — nə sən onlardan əbədi qalacaqsan, nə də onlar səndən. Hamının sonu eynidir: dünya həyatı fanidir, hər kəs bir gün bu dünyadan köçəcək.

Bu ayə insanın qürurunu qıran, ona öz həqiqi mövqeyini xatırladan bir xəbərdarlıqdır. İnsan nə qədər güclü, nə qədər zəngin, nə qədər nüfuzlu olsa da, ölüm qapısı hamıya açıqdır. Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) belə bu həqiqətdən kənarda deyildi — o da bir bəşər övladı idi və ölüm ona da gələcəkdi. Bu, eyni zamanda möminlər üçün bir təsəllidir: düşmənlərin də, sənin də sonun eynidir, buna görə də kiminsə ölümünə sevinmək və ya şamatə etmək doğru deyil.

Ayənin davamında bildirilir ki, hamınız Qiyamət günü Rəbbinizin hüzurunda toplanacaq və aranızda ixtilaf etdiyiniz məsələlər barədə haqq ilə hökm veriləcək. Yəni bu dünyada hamı öləcək, amma sonra hamı diriləcək və əməllərinin hesabını verəcək. Kim haqlı, kim haqsız idisə, o gün aşkar olacaq.

3) Dəvət və nəsihət:

Bu ayə bizə ölümün qaçılmaz olduğunu xatırladır və bizi dünya həyatının keçiciliyinə diqqət yetirməyə çağırır. Ölümü tez-tez xatırlamaq insanı günahdan çəkindirir, yaxşı əməllərə təşviq edir. Elə buna görə də Peyğəmbərimiz buyurmuşdur: "Ölümü çox xatırlayın, çünki o, bütün ləzzətləri puç edər."

Ey insan! Bu gün sağlamlığına, gücünə, malına güvənib qürrələnmə. Bir gün sən də bu dünyadan köçəcəksən. Amma ölüm son deyil — əsl həyat Qiyamətdən sonradır. Ona görə də bu qısa dünya həyatını əbədi həyat üçün hazırlıq meydanı bil. Allahın əmrlərinə tabe ol, qəlbinizi imanla, əməllərinizi ixlasla bəzəyin. Unutma ki, hamımızın qayıdışı Allahadır və O, haqq ilə hökm verəndir.