زمر سۈرىسى — ئايەت 57

1. مەنىسى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج بولغان سۆزلەر:

— «أَوْ»: ياكى.

— «تَقُولَ»: دېيىشىڭلار، دېمەكلىكىڭلار.

— «لَوْ أَنَّ اللَّهَ هَدَانِي»: ئەگەر ئاللاھ مېنى ھىدايەت قىلغان بولسا.

— «الْمُتَّقِينَ»: تەقۋادارلار، يەنى ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئورۇنداپ، چەكلىمىلىرىدىن ساقلىنىدىغان كىشىلەر.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت قىيامەت كۈنى ئىمانسىز كىشىلەرنىڭ ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىدا ئۆزلىرىنى ئاقلاش ئۈچۈن ئوتتۇرىغا قويىدىغان باھانىلىرىنىڭ بىرىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار ئېيتىدۇ: «ئەگەر ئاللاھ مېنى ھىدايەت قىلغان بولسا، مەن چوقۇم تەقۋادارلاردىن بولاتتىم.» يەنى ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ كۇفرى ۋە گۇناھلىرىنى تەقدىرگە ئارتىپ، «ئاللاھ بىزنى ھىدايەت قىلمىدى، شۇڭا بىز ئىمان كەلتۈرمىدۇق» دەپ باھانە ئىزدەيدۇ.

ھەقىقەتەن، ئاللاھ تائالا ھەر بىر ئىنسانغا ئەقىل، پەيغەمبەر ۋە كىتاب ئارقىلىق ھەقىقەتنى كۆرسىتىپ بەرگەن. ئىنساننىڭ ئۆز ئىختىيارى بىلەن ئىماننى تاللىشى ياكى ئىنكار قىلىشى ئۇنىڭ مەسئۇلىيىتىدۇر. شۇڭا بۇنداق باھانىلەر قىيامەت كۈنى ئۇلارغا ھېچقانداق پايدا بەرمەيدۇ. ئەگەر ئۇلار راستتىنلا ھىدايەتنى ئىستىگەن بولسا، ئاللاھ ئۇلارنى ھىدايەت قىلغان بولاتتى. لېكىن ئۇلار دۇنيادا ھەقىقەتنى ئاڭلاپ تۇرۇپ، تەكەببۇرلۇق ۋە ھاۋايى-ھەۋەس سەۋەبىدىن ئىماندىن يۈز ئۆرۈگەن ئىدى.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ھەر بىر ئىنسان ھىدايەت يولىنى ئىزدەشى، ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇشى ۋە تەقۋادارلاردىن بولۇشى كېرەك. ئاللاھ تائالا ھىدايەت ئىستىگەن قەلبلەرنى ھەرگىز يالغۇز قويمايدۇ. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ ئۈممىتى سۈپىتىدە، بىز ئاللاھنىڭ بىزگە بەرگەن نېئمەتلىرىگە شۈكرى قىلىپ، ھىدايەت يولىدا مۇستەھكەم تۇرۇشىمىز، ھەرگىز باھانە ئىزدەپ، مەسئۇلىيەتتىن قاچماسلىقىمىز كېرەك. ئاللاھ بىزنى تەقۋادارلاردىن قىلسۇن!