સૂરા અન-નિસા — આયત 21

શબ્દોની સમજૂતી:

• تَأْخُذُونَهُ: તમે તેને લો છો — અહીં મહેર (દહેજ) પાછું લેવાનો સંદર્ભ છે.
• أَفْضَىٰ: એકબીજા સાથે નિકટતા સ્થાપિત કરી — આ શબ્દ સંભોગ (જિનસંબંધ) તરફ સંકેત કરે છે.
• مِيثَاقًا غَلِيظًا: ગંભીર અને મજબૂત કરાર — એટલે કે નિકાહનો પવિત્ર બંધન.

આયતની તફસીર:

અલ્લાહ તઆલા આ આયતમાં નારાજગી સાથે સવાલ કરે છે કે તમે સ્ત્રીઓને આપેલું મહેર પાછું કેવી રીતે લઈ શકો છો? જ્યારે તમે એકબીજા સાથે ખૂબ નિકટતા સ્થાપિત કરી ચૂક્યા છો — એટલે કે પતિ-પત્ની વચ્ચે પ્રેમ, આત્મીયતા, વિશ્વાસ અને એકબીજાના રહસ્યોની જાણ થઈ ગઈ છે. આટલી ઘનિષ્ઠતા અને સંબંધ પછી સ્ત્રી પાસેનું ધન લોભથી પાછું લેવું એ અત્યંત ખરાબ અને નિંદનીય કાર્ય છે.

વધુમાં, સ્ત્રીઓએ તમારી પાસેથી એક ગંભીર અને મજબૂત કરાર લીધો છે — એટલે કે નિકાહનો પવિત્ર બંધન, જે અલ્લાહના નામ અને તેના શરીઅતના આધારે સ્થાપિત થયો છે. આ કરારનો અર્થ એ છે કે તમે સ્ત્રીઓને ભલાઈથી સાથે રાખો અથવા ભલાઈથી છૂટા કરો. તેથી આ પવિત્ર બંધન તોડીને અથવા તેનો દુરુપયોગ કરીને તેમનું ધન પાછું લેવું એ શરીઅતમાં સંપૂર્ણપણે ખોટું અને હરામ છે.

આ આયતમાંથી મળતા ફાયદા:

1. લગ્નની પવિત્રતા: આ આયત દર્શાવે છે કે લગ્ન માત્ર એક સામાજિક કરાર નથી, પરંતુ અલ્લાહ સમક્ષ લીધેલો ગંભીર અને પવિત્ર કરાર છે. આ બંધનને આદર આપવો એ ઈમાનનો ભાગ છે.
2. સ્ત્રીઓના હક્કોની રક્ષા: ઇસ્લામ સ્ત્રીઓને તેમનું મહેર અને ધન સુરક્ષિત રાખવાનો હક આપે છે. પતિને તે પાછું લેવાની છૂટ નથી, જે દર્શાવે છે કે ઇસ્લામ સ્ત્રીઓના અધિકારોનું કેટલું ધ્યાન રાખે છે.
3. પ્રેમ અને વિશ્વાસનું મહત્વ: પતિ-પત્ની વચ્ચેનો સંબંધ પ્રેમ, વિશ્વાસ અને એકબીજાના રહસ્યોની જાળવણી પર આધારિત છે. આ સંબંધને ધન કે સ્વાર્થ માટે બગાડવો એ ઇસ્લામની શિક્ષાઓ વિરુદ્ધ છે.
4. ઇસ્લામની સુંદરતા: આ આયત દર્શાવે છે કે ઇસ્લામ કેવી રીતે ન્યાય, દયા અને પારિવારિક સંબંધોની ગરિમાને ઉચ્ચ સ્થાન આપે છે. આ ધર્મ માત્ર નિયમોનો સંગ્રહ નથી, પરંતુ માનવીય સંબંધોને પ્રેમ, આદર અને જવાબદારી સાથે નિભાવવાની પ્રેરણા આપે છે.
5. અલ્લાહના આદેશોનું પાલન: આ આયત આપણને શીખવે છે કે અલ્લાહના આદેશોનું પાલન કરવું એ આપણા જીવનને સુખી, ન્યાયી અને શાંતિપૂર્ણ બનાવે છે