نساء سۈرىسى — ئايەت 81

1) ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• طَاعَةٌ: ئىتائەت قىلىش، بويسۇنۇش.
• بَرَزُوا: چىقتىلار، ئايرىلدىلار.
• بَيَّتَ: كېچىدە يوشۇرۇن پىلان تۈزدى، كېچىلىك مەكر-ھىيلە قىلدى.
• طَائِفَةٌ: بىر گۇرۇپپا، بىر جامائەت.
• يُبَيِّتُونَ: ئۇلار كېچىدە يوشۇرۇن تۈزگەن پىلان، يوشۇرۇن مەكر.
• أَعْرِضْ: يۈز ئۆرۈگىن، پەرۋا قىلمىغىن.
• تَوَكَّلْ: تايان، ئىشەنچ قىل، ئىشىڭنى تاپشۇر.
• وَكِيلًا: ئىشلارنى تاپشۇرىدىغان، ھۆددىسىدىن چىقىدىغان ھامىي.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت مۇناپىقلارنىڭ ئىككى يۈزلىمىچىلىكىنى بايان قىلىدۇ. ئۇلار پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ ھۇزۇرىدا «بىز ئىتائەت قىلىمىز، ئاڭلايمىز» دەپ تىل بىلەن ئېيتىدۇ. ئەمما ئۇنىڭ ھۇزۇرىدىن چىقىپ كەتكەندە، ئۇلارنىڭ ئىچىدىكى بىر گۇرۇپپا كېچىدە يوشۇرۇن يىغىلىپ، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا ئېيتقان گېپىنىڭ ئەكسىنى پىلانلايدۇ ۋە تۈزىدۇ. ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ يوشۇرۇن مەكرىنى ئاللاھ بىلمەيدۇ دەپ ئويلىشىدۇ، ئەمما ئاللاھ تائالا ئۇلارنىڭ كېچىدە تۈزگەن ھەر بىر سۈيقەستىنى ئەڭ ئېنىق شەكىلدە بىلىدۇ ۋە خاتىرىلەپ قويىدۇ، ھەمدە ئۇلارغا شۇنىڭ جازاسىنى بېرىدۇ.

ئاندىن ئاللاھ تائالا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامغا تەسەللى بېرىپ: «ئۇلاردىن يۈز ئۆرۈگىن، ئۇلارنىڭ مەكرىگە پەرۋا قىلمىغىن، چۈنكى ئۇلار ساڭا ھېچقانداق زىيان يەتكۈزەلمەيدۇ. ئىشىڭنى ئاللاھقا تاپشۇر ۋە ئۇنىڭغا تايان. ئاللاھ ساڭا يېتەرلىك ھامىي ۋە ياردەمچىدۇر» دەيدۇ. يەنى ئاللاھ تائالا ئۆزىنىڭ پەيغەمبىرىنى قوغدايدىغان، ئۇنىڭغا ياردەم بېرىدىغان ۋە ئۇنىڭ ئىشلىرىنى ئۆز ئۈستىگە ئالىدىغان ئەڭ ئۇلۇغ ھامىيدۇر.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ تائالا ھەر قانداق يوشۇرۇن ئىشنى، ھەتتا كېچىدە قىلىنغان مەكر-ھىيلەلەرنىمۇ ئەڭ ئېنىق بىلىدۇ ۋە خاتىرىلەيدۇ. بۇ مۇئمىنلەرگە تەسەللى بولۇپ، زالىملارنىڭ ھەر قانداق سۈيقەستى ئەلۋەتتە ئاشكارىلىنىدۇ ۋە جازاسىز قالمايدۇ.
• ئىسلام دىنى مۇئمىنلەرنى ئاللاھقا تايىنىشقا، ئىشلارنى ئۇنىڭغا تاپشۇرۇشقا ۋە ئۇنىڭغا ئىشەنچ قىلىشقا چاقىرىدۇ. بۇ ئىنساننىڭ قەلبىنى خاتىرجەم قىلىپ، دۈشمەنلەرنىڭ مەكرىدىن قورقماسلىققا ياردەم بېرىدۇ.
• ئاللاھ تائالا ئۆزىنىڭ پەيغەمبىرىنى ۋە مۇئمىنلەرنى قوغدايدىغان، ئۇلارغا ياردەم بېرىدىغان ۋە ئۇلارنىڭ ئىشلىرىنى ئۆز ئۈستىگە ئالىدىغان ئەڭ ئۇلۇغ ھامىيدۇر. بۇ مۇئمىنلەرنىڭ ئاللاھقا بولغان ئىشەنچىنى تېخىمۇ كۈچەيتىدۇ.
• مۇناپىقلارنىڭ ئىككى يۈزلىمىچىلىكى ۋە ئىچى-تېشى ئوخشاش بولماسلىقى ئىسلام دىنىدا قاتتىق ئەيىبلىنىدۇ. بۇ ئايەت مۇئمىنلەرنى سەمىمىي بولۇشقا، ئىچى-تېشى بىر بولۇشقا ۋە ئاللاھنىڭ رازىلىقى ئۈچۈن ئىش قىلىشقا تەرغىب قىلىدۇ.
• ئاللاھ تائالا ئۆزىنىڭ پەيغەمبىرىگە ۋە مۇئمىنلەرگە دۈشمەنلەرنىڭ مەكرىگە قارشى تۇرۇشتا سەۋر-تاقەت قىلىشنى ۋە ئۇلاردىن يۈز ئۆرۈشنى بۇيرۇيدۇ. بۇ ئىسلام دىنىنىڭ ئەخلاقىي ئەڭ يۇقىرى پەزىلەتلىرىدىن بىرىدۇر.