سوره نساء — آیه 81

معانی کلمات:

• بَرَزوا: خارج شدند، از نزد تو بیرون رفتند.
• بَیَّتَ: شبانه نقشه کشیدند، در دل شب تصمیم گرفتند و پنهانی چارهاندیشی کردند.
• طائفة: گروهی، دستهای.
• یَکتُب: مینویسد، ثبت میکند و در نامهی اعمال محفوظ میدارد.
• فَأَعرِض: روی برگردان، اِعراض کن و اعتنایی نکن.
• وَکیل: کارساز، نگهبان و یاور.

تفسیر آیه:

منافقان در حضور تو -ای پیامبر- با زبان میگویند: «فرمانبرداریم و سخن تو را شنیدیم و اطاعت میکنیم»؛ اما همین که از نزد تو بیرون میروند و از مجلس تو دور میشوند، گروهی از آنان در دل شب، نقشهای خلاف آنچه گفتهاند میکشند و سخنانی غیر از آنچه در محضر تو اظهار داشتند، بر زبان میآورند و در نهان تصمیم به نافرمانی و دسیسه میگیرند. آنان گمان میکنند که این نیرنگهای شبانه پنهان میماند، ولی خداوند تمام آنچه را که در دل شب میاندیشند و پنهانی چارهاندیشی میکنند، در نامهی اعمالشان ثبت و ضبط میکند و به زودی سزای آن را به آنان خواهد رساند.

پس ای پیامبر! از آنان روی بگردان و به گفتار و کردارشان اعتنایی مکن و آنان را به حال خود واگذار؛ زیرا اینان هرگز نمیتوانند به تو و دین خدا زیانی برسانند. کار خود را به خداوند بسپار و بر او توکل کن و از او یاری بجوی؛ زیرا خداوند برای کارسازی و نگهبانی و یاری تو کافی است و هیچ نیازی به غیر او نیست.

فواید و پیامهای آیه:

• نفاق و دورویی، یکی از زشتترین صفات اخلاقی است که انسان را از مسیر راست و درست منحرف میکند؛ مؤمن باید همواره زبان و دلش یکی باشد و آنچه را در دل دارد، بر زبان آورد.
• خداوند از تمام نقشهها و توطئههای پنهانی آگاه است و هیچ عمل کوچک یا بزرگی از او پوشیده نمیماند؛ این باور، انسان را از هرگونه خیانت و نیرنگ بازمیدارد.
• آرامش و اطمینان قلبی مؤمن در توکل بر خداوند است؛ هر که بر خدا توکل کند، خداوند او را کفایت میکند و بهترین پشتیبان و یاور او خواهد بود.
• پیامبر اسلام و مؤمنان نباید از دسیسههای دشمنان هراس به دل راه دهند؛ زیرا خداوند حافظ و نگهبان آنان است و توطئههای دشمنان جز بر خودشان بازخواهد گشت.