G'ofir surasi — Oyat 42

Kalimalarning ma'nolari:

• تَدْعُونَنِي: Meni chaqirasizlar, da'vat qilasizlar.
• لِأَكْفُرَ بِاللَّهِ: Allohni inkor etishim va Unga kufr keltirishim uchun.
• وَأُشْرِكَ بِهِ: Unga (ibodatda) sherik qilishimni.
• مَا لَيْسَ لِي بِهِ عِلْمٌ: Men hech qanday ilmga ega bo'lmagan narsani (ya'ni, hech qanday dalil va hujjatga ega bo'lmagan butlarni).
• الْعَزِيزِ: Qudratli, g'olib, hech kim Uning oldida ojiz qolmaydigan Zot.
• الْغَفَّارِ: Bandalarining gunohlarini kechiruvchi, tavba qilganlarni mag'firat qiluvchi Zot.

Tafsir:

Bu oyatda mo'min kishi o'z qavmiga qarata aytgan so'zlari keltirilmoqda. U qavmini haq yo'lga chaqirar, ular esa uni yo'ldan ozdirishga urinar edilar. Mo'min ularning da'vatini rad etib, shunday deydi: "Sizlar meni Allohga kufr keltirishga va Unga hech qanday ilmiy asosim bo'lmagan narsalarni — ya'ni, butlar va sanamlarni — sherik qilishga chaqirasizlar. Bu esa eng katta gunoh va eng qabih ishdir. Holbuki, men sizlarni aziz va g'olib bo'lgan, hech kim Uning qudratiga qarshi chiqa olmaydigan, tavba qilgan bandalarining gunohlarini kechiruvchi Allohning yo'liga da'vat qilaman."

Mo'minning bu so'zlari o'z qavmining noto'g'ri e'tiqodini fosh qiladi va ularning da'vati bilan o'z da'vati o'rtasidagi farqni yaqqol ko'rsatadi. Ular uni zulmatga, kufr va shirkka chaqirsa, u ularni nurga, tavhid va iymonga chaqiradi. Ular uni abadiy azobga olib boradigan yo'lga boshlashni istasa, u ularni mag'firat va rahmarga olib boradigan yo'lni ko'rsatadi.

Foydalar:

1. Tavhid — eng buyuk haqiqat: Bu oyat musulmon kishining e'tiqodida tavhid (Allohni yagona deb bilish) eng oliy maqsad ekanini va shirk har qanday gunohdan og'irroq ekanini o'rgatadi. Mo'min hech qachon shirkka rozi bo'lmasligi kerak, hatto bu uning hayotiga xavf solsa ham.
2. Ilmsiz ish qilmaslik: "Menga hech qanday ilm bo'lmagan narsa" degan ibora insonni o'zi bilmagan narsaga ergashishdan qaytaradi. Islomda har bir amal ilm va dalilga asoslanishi lozim.
3. Allohning ikki sifatida umid va qo'rquv: "Aziz" va "G'affor" sifatlari birga zikr qilinishi mo'min qalbida ham qo'rquv, ham umid uyg'otadi. Alloh azizdir — Uning jazosidan qo'rqish kerak, lekin U g'affordir — tavba qilganlarga mag'firati kengdir. Bu ikki his-tuyg'u mo'minni to'g'ri yo'lda barqaror qiladi.
4. Da'vatda sabr va matonat: Mo'min kishi qavmining bosimiga qaramay, haqni aytishda davom etadi. Bu musulmonlarga da'vat yo'lida sabrli bo'lishni va hech qanday to'siq ularni haq yo'ldan qaytara olmasligini o'rgatadi.
5. Haq bilan botil o'rtasidagi farq: Bu oyatda haq da'vat (Allohga iymon) bilan botil da'vat (kufr va shirk) o'rtasidagi tafovut yaqqol ko'rsatilgan. Musulmon har doim haqni tanlab, botildan yuz o'girishi kerak.