سوره غافر — آیه 45

معانی کلمات:

• فَوَقَاهُ: او را حفظ کرد و از شرّ آنان نگه داشت.
• سَیِّئَاتِ: بدیها و عواقب شوم.
• مَا مَکَرُوا: آنچه که نیرنگ زدند و نقشه کشیدند.
• حَاقَ: فرود آمد و احاطه کرد.
• سُوءُ الْعَذَابِ: بدترین و سختترین عذاب.

تفسیر آیه:

خداوند متعال آن مرد مؤمنِ خیرخواه را که از خاندان فرعون ایمان آورده بود و به موسى علیهالسلام پناه برده بود، از عواقب شوم و بدیهای نقشهای که فرعونیان برای کشتن او طراحی کرده بودند، حفظ و نجات داد. آنان قصد جان او کردند، اما خداوند او را از شرّ آنان نگه داشت و نقشههایشان را نقش بر آب کرد. در مقابل، عذاب سخت و مجازات دردناک بر فرعونیان نازل شد و آنان را از همه طرف احاطه کرد؛ به گونهای که در دنیا به عذاب غرق شدن گرفتار شدند و در آخرت نیز عذاب آتش در انتظارشان است. این عذاب، نتیجه مستقیم کفر، تکبّر و ظلم آنان نسبت به بنیاسرائیل و پیامبر خدا بود.

فواید و پیامهای آیه:

• خداوند هرگز بندگان مؤمن و مخلص خود را در برابر توطئههای دشمنان تنها نمیگذارد و از آنها دفاع میکند، حتی اگر در میان کافران و در سختترین شرایط باشند.
• ایمان و تقوا سپری محکم در برابر نیرنگهای دشمنان است؛ کسی که به خدا پناه ببرد، خداوند او را کفایت میکند.
• عذاب الهی ممکن است دیر بیاید، اما قطعی است و هیچ قدرت و نیرویی نمیتواند انسان را از آن بازدارد.
• پیروزی نهایی از آنِ حق و اهل ایمان است و باطل، هرچند قدرتمند باشد، سرانجام نابود خواهد شد.
• این آیه به ما میآموزد که در برابر ظلم و ستم، نباید سکوت کرد؛ بلکه باید حق را گفت و به خدا توکل کرد، همانگونه که آن مرد مؤمن در برابر فرعون ایستاد و حق را ادا کرد.