Ğafir surəsi — Ayə 83

Ğafir surəsi, 83-cü ayə

Ayədəki bəzi kəlmələrin izahı:

• Bəyyinat: Aydın dəlillər, möcüzələr, açıq-aydın sübutlar.
• Fərihu: Sevinclə qarşıladılar, fərəhləndilər, qürurlandılar.
• Haqa: Nazil oldu, onları əhatə etdi, üstlərini bürüdü.
• Yəsthəziun: İstehza edirdilər, məsxərəyə qoyurdular.

Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə keçmiş ümmətlərin acı sonunu bizə xəbər verir. Onlara öz peyğəmbərləri aydın dəlillərlə, açıq-aydın möcüzələrlə gəldilər. Lakin onlar bu haqqa tabe olmaq əvəzinə, özlərində olan biliyə — yəni "biz daha bilikliyik, biz dirilməyəcəyik, biz cəzalandırılmayacağıq" kimi iddialara — arxalanıb qürurlandılar. Onlar bu sözü həqiqi elm zənn edərək özlərini üstün saydılar, halbuki bu, sadəcə bir iddia və boş bir zənn idi.

Onlar peyğəmbərlərin gətirdiyi haqqa qarşı öz ağıllarına və öz "elm"lərinə güvəndilər. Bu isə onları təkəbbürə, inadkarlığa və haqqı qəbul etməməyə aparıb çıxardı. Nəticədə, peyğəmbərlərin onları xəbərdar etdiyi, lakin onların məsxərəyə qoyduğu əzab onları bürüdü və məhv etdi.

Bu ayə bizə çox mühüm bir dərs verir: hər bir elm, hər bir bilik İslamla ziddiyyət təşkil edirsə, Qurana və peyğəmbərlərin gətirdiyi haqqa qarşı çıxırsa, şübhə doğurursa — o elm məzəmmət olunmuş, qınanılmış bir elmdir. Belə bir "elm"ə arxalanan insan isə həqiqi iman yolunda deyil.

Ey insan! Bu ayə sənə xəbərdarlıqdır. Ağıl və elm Allahın böyük nemətidir, lakin onlar haqqa tabe olmaq üçün bir vasitədir, haqqa qarşı durmaq üçün deyil. Peyğəmbərlərin gətirdiyi aydın dəlillərə qulaq as, təkəbbür göstərmə, özünü böyük sayma. Bil ki, həqiqi elm insanı Allaha yaxınlaşdıran, təvazökarlığa aparan elmdir. Qurana sarıl, onun gətirdiyi haqqı qəbul et — çünki nicat yalnız haqqa tabe olmaqdadır. Allahın əzabı haqqı inkar edənləri və məsxərəyə qoyanları əhatə edər, lakin tövbə edib haqqa qayıdanlar üçün Allahın rəhməti genişdir.