Sure Mü'min — Ayet 83

Kelime Anlamları:

• Beyyinat (البَيِّنَات): Apaçık deliller, mucizeler ve açık kanıtlar.
• Ferihû (فَرِحُوا): Sevindiler, gururlandılar, böbürlendiler.
• Hâka (حَاقَ): Kuşattı, çepeçevre sardı, tepelerine indi.
• Yestehziûn (يَسْتَهْزِئُونَ): Alay ediyorlardı, eğleniyorlardı.

Tefsir:

Bu âyet, kendilerine peygamber gönderilen ve onları yalanlayan geçmiş ümmetlerin hazin sonunu anlatmaktadır. Onlara Allah'ın elçileri, ellerinde apaçık mucizeler ve delillerle geldiklerinde, bu insanlar hakka teslim olacakları yerde, sahip oldukları dünyevi bilgi ve birikimlerine güvenerek şımarıp böbürlendiler. "Biz daha iyi biliriz" dediler, peygamberlerin getirdikleri vahyi küçümsediler ve kendi bilgilerinin yeterli olduğunu sandılar. Oysa onların bu bilgisi, dünya hayatına dair sınırlı ve geçici bir bilgiydi; ahireti ve Allah'ın azabını kavrayamayan eksik bir bilgiydi.

İşte tam bu noktada, onların alay edip eğlendikleri azap, tepelerine iniverdi. Peygamberlerin kendilerini uyardığı ve onların da "bu ne zaman gelecek" diye alay ettikleri o azap, onları kuşatıverdi. Böylece hem dünyada rezil oldular hem de ahirette hüsrana uğradılar. Onların sahip oldukları bilgi, kendilerini Allah'ın azabından kurtaramadı; aksine bu bilgi, onların kibirlenmesine ve hakka karşı direnmesine vesile oldu.

Çıkarılan Dersler ve Faydalar:

1. Gerçek bilgi, vahye uygun olandır: İnsanın sahip olduğu bilgi, Kur'an ve sünnete aykırıysa, o bilgi kişiyi kurtuluşa götürmez. Asıl ilim, insanı Allah'a yaklaştıran ve O'nun rızasına yönlendiren ilimdir.
2. Kibir ve gurur, helak sebebidir: İnsanın sahip olduğu dünyevi imkânlar veya bilgi birikimi, onu kibirlendirmemelidir. Kibir, geçmiş ümmetlerin helak olmasının en büyük sebeplerinden biri olmuştur.
3. Alay etmek, azabı davet eder: Peygamberlerin getirdiği uyarılarla alay etmek, Allah'ın gazabını celbeder. Hiç kimse, kendisine ulaşan hakikatle alay etmemelidir.
4. İlim, imanla taçlanmadıkça fayda vermez: Bir insan ne kadar çok bilgiye sahip olursa olsun, bu bilgi onu imana ve salih amele götürmüyorsa, ahirette ona bir fayda sağlamayacaktır. Önemli olan, ilmin imanla birleşmesidir.
5. Allah'ın vaadi mutlaka gerçekleşir: Peygamberlerin korkuttuğu azap, mutlaka gelecektir. Bu dünyada gecikse bile, ahirette mutlaka gerçekleşecektir. Bu yüzden mümin, Allah'ın vaadine güvenmeli ve O'nun emirlerine sımsıkı sarılmalıdır.