G'ofir surasi — Oyat 84

Kalimalarning ma'nolari:

• B'sana: azobimiz, jazolashimiz.
• Amanno: ishonch hosil qildik, iymon keltirdik.
• Kafarno: inkor qildik, voz kechdik.
• Mushrikin: Allohga sherik keltiruvchilar.

Tafsir:

Qachonki ular azobimizni — ya'ni halokat va jazoning og'ir lahzalarini ko'rishganida, iqror bo'lish foyda bermaydigan paytda, o'sha zahoti: "Biz Allohning O'zigagina iymon keltirdik va Unga sherik qilib kelgan narsalarimizdan butunlay voz kechdik", deyishdi. Ular o'sha da'vo qilgan butlar, sanamlar va barcha yolg'on ilohlaridan yuz o'girib, faqat yolg'iz Allohga tavba qildilar. Ammo bu iqrorlari ularni azobdan qutqara olmadi, chunki bu iymon — majburiy iymon edi, ixtiyoriy emas. Ular dunyoda yashab turganlarida, imkonlari bor paytda iymon keltirishmagan edi, endi esa azobni ko'rib, qo'rquv va umidsizlik ichida iqror bo'lishdi. Bu holat ularning tavbasining qabul qilinmasligini ko'rsatadi, chunki tavba qabul qilinishi uchun u ixtiyoriy bo'lishi va hayot paytida qilinishi shart.

Foydalar va ibratlar:

• Iymon va tavba qilishda shoshilish kerak — azob kelishidan oldin, ixtiyoriy ravishda Allohga qaytish lozim. Azob tushgandan keyingi tavba hech qanday foyda bermaydi.
• Inson o'z hayoti davomida yolg'iz Allohga ibodat qilishi va Unga hech narsani sherik qilmasligi kerak. Butlar va yolg'on ilohlar — xoh ular sanamlar bo'lsin, xoh boylik, mansab yoki boshqa narsalar — kishi azobni ko'rganida hech qanday yordam bera olmaydi.
• Allohning rahmati kengdir, lekin Uning azobi ham qattiqdir. Kimki bu dunyoda Allohning rahmatiga erishishni istasa, ixtiyoriy ravishda Unga tavba qilib, to'g'ri yo'ldan yursin.
• Ushbu oyat musulmonlarga o'z e'tiqodlarini mustahkamlash va har qanday shirkdan (Allohga sherik keltirishdan) qochish kerakligini eslatadi. Chunki oxiratda yoki azob vaqtida qilingan iqror hech kimga foyda bermaydi.