Фуссилат сүрөсү — Аят 20

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• حَتَّىٰ إِذَا مَا جَاءُوهَا – "Алар ага (тозокко) келгенге чейин" деген мааниде. Бул жердеги "حَتَّىٰ" сөзү акыркы чечкиндүү учурду билдирет.
• شَهِدَ – "Күбөлүк берди" дегенди билдирет. Бул жерде адамдын өз дене мүчөлөрү ага каршы күбө болушу сөз болуп жатат.
• سَمْعُهُمْ – "Алардын кулактары" (угуу жөндөмдүүлүгү).
• أَبْصَارُهُمْ – "Алардын көздөрү" (көрүү жөндөмдүүлүгү).
• جُلُودُهُمْ – "Алардын терилери" (дене мүчөлөрү).
• بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ – "Алар кылып жүргөн иштер үчүн" деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала адамдарды кыямат күнү тозокко айдап алып бара турган учурду баяндайт. Алар тозокко жеткенде, дүйнөдө кылган күнөөлөрүн, каапырлыктарын жана бузуку иштерин танып-билбей, четке кагууга аракет кылышат. Бирок ошол учурда алардын өз дене мүчөлөрү — кулактары, көздөрү жана терилери — аларга каршы күбөлүк беришет. Аллах Таала бул мүчөлөрдү тил сыяктуу сүйлөтүп, алар дүйнөдө эмне кылганын, кандай күнөөлөрдү жана каапырлыктарды жасаганын ачык айтып беришет. Ошентип, адам өз денесинин күбөлүгүнөн кутула албайт, эч кандай шылтоо таба албайт. Бул — Аллахтын кудуретинин жана адилет сотунун ачык көрүнүшү.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтын кудурети чексиз: Ал каалаганда таш-топуракты, терини, көздү, кулакты сүйлөтө алат. Бул Аллахтын кудуретине ишенүүнү бекемдейт.
• Ар бир адамдын жоопкерчилиги: Дүйнөдө кылган ар бир жакшылык жана жамандык эсепке алынат. Бул адамды ойлонууга, жакшылык кылууга жана күнөөдөн алыс болууга чакырат.
• Өз дене мүчөлөрүбүз бизге каршы күбө болбошу үчүн: Бул аят бизди ойлонтуп, денебизди, көзүбүздү, кулагыбызды жана колубузду жакшы иштерге гана колдонууга үндөйт.
• Ислам — адилет жана акыйкат дин: Кыямат күнү эч ким зыян көрбөйт, эч кимге зулумдук кылынбайт. Ар ким өз кылганынын жыйынтыгын көрөт. Бул исламдын адилеттүүлүгүн көрсөтөт.
• Тообо кылууга мүмкүнчүлүк: Бул аят бизге эскертет — азыр тообо кылып, жакшы иштерди кылууга убакыт бар. Эртең өкүнүп калбайлы.
• Куран — акыйкаттын булагы: Курандагы ар бир аят бизди ой жүгүртүүгө, акыйкатты таанууга жана Аллахка жакындашууга чакырат. Бул — ыймандуу адам үчүн чоң белек.