Fussilət surəsi — Ayə 20

Sözlərin izahı:

• حَتَّىٰ إِذَا مَا جَاءُوهَا — "o vaxta qədər ki, onlar oraya (Cəhənnəmə) gəlib çatdıqda". Burada "hətta" sözü hadisələrin ardıcıllığını bildirir və mənası "o vaxta qədər ki" deməkdir.
• شَهِدَ — "şahidlik etdi". Yəni danışdı, aşkar etdi, etiraf etdirdi.
• سَمْعُهُمْ — "onların eşitmə qabiliyyəti, qulaqları".
• أَبْصَارُهُمْ — "onların görmə qabiliyyəti, gözləri".
• جُلُودُهُمْ — "onların dəriləri". Buraya bədənin üzvləri və dəri daxildir.
• بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ — "onların dünyada etdikləri əməllərə görə".

Ayənin təfsiri:

Allah-Təala qiyamət günü Cəhənnəmə sürüklənən kafirlərin və günahkarların vəziyyətini bizə xəbər verir. Onlar Cəhənnəmə gətirilənə qədər öz günahlarını danacaqlar, etdiklərini inkar edəcəklər. Lakin o vaxt ki, artıq atəşin qarşısında dayanacaqlar, heç bir şeyi gizlədə bilməyəcəklər. Çünki onların öz bədənləri — qulaqları, gözləri və dəriləri — onlara qarşı şahidlik edəcək.

Bu şahidlik adi şahidlik deyil. Allah-Təala Öz qüdrəti ilə bu üzvləri danışdıracaq, sanki onların hər biri bir dil kəsb edib, sahibinin dünyada nə etdiyini olduğu kimi söyləyəcək. Qulaqlar eşitdiyi haram sözləri, gözlər baxdığı haram şeyləri, dərilər isə toxunduğu, qazandığı və etdiyi bütün günahları bir-bir açıqlayacaq. Beləliklə, insan öz bədəninin öz əleyhinə şahidlik etdiyini görəcək və heç bir bəhanə tapa bilməyəcək.

Bu ayə bizə çox böyük bir dərs verir: insan elə bilməsin ki, gizli etdiyi əməllər heç vaxt üzə çıxmayacaq. Dünyada nə qədər gizlətsə də, qiyamət günü ən yaxın "şahidlər" — öz qulaqları, gözləri və dəriləri — onun əleyhinə danışacaq. Bu isə Allahın ədalətinin nə qədər dəqiq və qaçılmaz olduğunu göstərir.

Ey insan! Bu ayə səni düşünməyə çağırır. Əgər bu gün dilini, gözünü, qulağını və bütün bədənini yalnız Allahın razı qalacağı işlərə yönəltsən, sabah o üzvlər sənin lehinə şahid olacaq. Əksinə, onları günaha alışdırsan, həmin üzvlər sənin əleyhinə danışacaq. Odur ki, bu qısa dünya həyatını fürsət bil, tövbə et və Allahın yoluna qayıt. Allahın rəhməti genişdir, bağışlanma qapısı hələ açıqdır.