Fussilat surasi — Oyat 20

So‘zlarning ma’nolari:

• حَتَّىٰ إِذَا مَا جَاءُوهَا: toki ular (do‘zaxga) kelgunlaricha.
• شَهِدَ عَلَيْهِمْ: ularning zarariga guvohlik berdi.
• سَمْعُهُمْ: quloqlari (eshitganlari).
• أَبْصَارُهُمْ: ko‘zlari (ko‘rganlari).
• جُلُودُهُمْ: terilari (va a’zolari).

Tafsir:

Alloh taolo dushmanlarini do‘zaxga yetkazilganlarida, ular o‘z qilmishlarini inkor etib, gunohlarini tan olishdan bosh tortadilar. Ammo shu paytda ularning azolari — quloqlari, ko‘zlari va terilari — Allohning izni bilan gapirib, ularning dunyoda qilgan ishlari, kufr va gunohlari haqida guvohlik beradi. Bu guvohlik ularning yolg‘on inkorlarini fosh qiladi va ularga qarshi dalil bo‘ladi. Chunki Alloh taolo har bir a’zoni o‘sha kuni so‘zlatadi va ular o‘z egasining qilgan amallarini ochiq-oydin bayon qiladi. Bu holat ular uchun juda dahshatli va sharmandali bo‘ladi, chunki ularning o‘z a’zolari ham ularga qarshi chiqadi.

Foydalar:

• Bu oyat insonni o‘z amallarini nazorat qilishga undaydi, chunki har bir a’zo qiyomat kuni guvohlik beradi. Hech bir gunoh yashirin qolmaydi.
• Allohning adolati mukammal ekanini ko‘rsatadi — U hech kimga zulm qilmaydi, balki haqiqatni ochiq-oydin bayon qiladi.
• Inson o‘z a’zolarini faqat yaxshilikda ishlatishga harakat qilishi kerak, chunki ular oxiratda uning foydasiga yoki zarariga guvoh bo‘ladi.
• Bu oyat gunohlardan qaytishga va tavbaga chorlaydi, chunki har bir kishi o‘z amallarining ogibatini ko‘radi.