وَنَأَى بِجَانِبِهِ: o'z tomoni bilan uzoqlashdi, takaBBur bilan yuz o'girdi.
فَذُو دُعَاءٍ عَرِيضٍ: ko'p va keng duoli bo'ladi. Arab tilida "uzun" va "keng" so'zlari ko'plikni ifodalash uchun ishlatiladi.
Tafsir:
Qachonki Biz insonga sog'liq, rizq yoki boshqa ne'matlardan ato etsak, u shukr qilishdan yuz o'giradi va takabburlik bilan Haqdan uzoqlashadi. U o'zini mustaqil deb hisoblab, Allohga bo'lgan ehtiyojini unutadi. Ammo qachonki unga kasallik, qashshoqlik yoki boshqa bir yomonlik yetib kelsa, u holda u Allohga ko'p va keng duolar qiluvchiga aylanadi — Allohdan balosini aritishini so'rab yolvoradi. Demak, u qiyinchilikda Robbini tanidi, ammo farovonlikda Uni unutdi. U ne'mat vaqtida shukr qilmaydi, balo vaqtida esa sabr qilmaydi.
Foydalar:
Bu oyat inson tabiatidagi zaiflikni ochib beradi — u qiyinchilikda Allohga yuzlanadi, ammo farovonlikda Uning ne'matlarini unutadi. Bu bizga har doim, ayniqsa ne'mat va farovonlik paytlarida ham Allohga shukr qilishni va Unga bo'lgan ehtiyojimizni eslashni o'rgatadi. Shuningdek, bu oyat mo'min kishiga ibratdir: u ne'matda ham, baloda ham Allohga murojaat qilishi, shukr va sabrni birga olib borishi kerak. Islom esa insonni bu ikki holatda ham mukammal axloqni saqlashga, Alloh bilan doimiy aloqada bo'lishga da'vat etadi.
Агар Биз унга уни тутган зарардан сўнг Ўзимиздан раҳмат тоттирсак, албатта, у: «Бу меникидир. Мен (Қиёмат) соати қоим бўладир, деб ўйламасман. Агар Роббимга қайтарилсам, албатта, мен учун Унинг ҳузурида гўзал (мукофот) бордир», дер. Бас, албатта, куфр келтирганларга қилган амаллари хабарини берурмиз. Албатта, уларга оғир азобдан тоттирурмиз.
Сен: «Менга айтинглар-чи, агар у Аллоҳнинг ҳузуридан бўлса-ю, сиз унга куфр келтириб юрган бўлсангиз. Хўш, (ҳақдан) узоқ тортишувда бўлганлардан ҳам адашганроқ ким бор?!» деб айт.
Биз уларга ҳам уфқлардаги, ҳам ўз нафсларидаги оят-белгиларимизни кўрсатамиз. Токи уларга Унинг ҳақлиги равшан бўлсин. Сенинг Роббинг ҳар бир нарсага шоҳид эканлиги кифоя қилмасмиди?!
SurahQuran.com was founded as a humble effort to serve the Noble Book and the pure Sunnah, to invite people to Allah, and to make the religious sciences accessible according to the methodology of the Quran and Sunnah. We praise and thank Allah for His grace, and we ask Him to accept our work and make it sincere for His noble Face.