سوره شوری — آیه 21

معانی کلمات:

• شُرَکاء: شریک‌ها، معبودانی که مشرکان برای خدا قرار داده‌اند.
• شَرَعوا: وضع کردند، مقرر داشتند (شریعت‌سازی کردند).
• کَلِمَةُ الْفَصْل: حکم قطعی و قضای حتمی خداوند (که مجازات را به روز قیامت موکول کرده است).
• لَقُضیَ بَیْنَهُمْ: قطعاً میان آنان داوری می‌شد (و عذاب در دنیا نازل می‌گشت).

تفسیر آیه:

آیا این مشرکان معبودانی دارند که برای آنان دینی ساخته‌اند که خداوند اجازه آن را نداده است؟ آنان بدون هیچ حجت و دلیلی، شرک و بدعت‌هایی را به دین نسبت می‌دهند و حرام و حلال را به میل خود تغییر می‌دهند، در حالی که خداوند هرگز به چنین کاری رضایت نداده و آن را تأیید نمی‌کند.

اگر حکم قطعی و قضای حتمی خداوند نبود که مجازات را به روز قیامت موکول کرده و برای امتحان بندگان، عذاب را در دنیا به تأخیر انداخته است، همان‌جا در دنیا میان حق و باطل داوری می‌شد و مشرکان به عذاب فوری گرفتار می‌شدند. اما سنت الهی بر این است که به انسان‌ها مهلت دهد تا راه خود را برگزینند.

با این حال، برای کسانی که به خود ستم کردند (با شرک و معصیت)، در آخرت عذابی دردناک و جانکاه آماده شده است که هیچ راه گریزی از آن نیست.

فواید و پیام‌های آیه:

1. خطر بدعت‌گذاری در دین: هیچ کس حق ندارد دینی را که خداوند کامل کرده است، تغییر دهد یا چیزی به آن بیفزاید. دین فقط از آنِ خداست و تنها او می‌تواند حلال و حرام را تعیین کند.
2. عدالت و مهلت الهی: تأخیر عذاب در دنیا نشانه رحمت و صبر خداوند است، اما این مهلت بی‌حساب نیست؛ بلکه فرصتی برای توبه و بازگشت است.
3. پاداش و کیفر قطعی: هیچ ظلمی بی‌پاسخ نمی‌ماند. وعده عذاب دردناک برای ظالمان، نشانه عدالت مطلق خداوند است و مؤمنان را به صبر و استقامت دعوت می‌کند.
4. پیروی از وحی، نه هوای نفس: انسان باید تنها از آنچه خداوند اجازه داده است پیروی کند، نه از سنت‌ها و عقایدی که بر اساس خواسته‌های نفسانی ساخته شده‌اند.