Şura surəsi — Ayə 39

1) Bəzi sözlərin izahı:

• البَغْي (əl-bağy): zülm, haqsızlıq, birinin haqqına təcavüz etmək.
• يَنتَصِرُونَ (yəntəsirun): haqqını almaq, zülm edəndən haqqını tələb edib geri qaytarmaq; qisas almaq, özünü müdafiə etmək.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala möminlərin gözəl xüsusiyyətlərindən birini bizə tanıdır: onlar elə insanlardır ki, onlara qarşı zülm və haqsızlıq edildikdə, haqlarını almağı bacarırlar. Yəni zülmə boyun əyib susmurlar; haqlarını tələb edir, özlərini müdafiə edirlər. Lakin bu haqq tələb etmə həddi aşmadan, ədalət dairəsində olur — zülm edəndən daha çox zülm etmədən, yalnız haqqı qədər.

Bilmək lazımdır ki, bu haqqı almaq həm insanın öz şərəfini və ləyaqətini qorumaq üçündür, həm də zülmün qarşısını almaq üçündür. Əgər zülm edən şəxs bağışlanmağa layiq deyilsə, ya da bağışlamaqda bir fayda yoxdursa, o zaman haqqını almaq tamamilə haqlı bir hərəkətdir. Bu, İslamın ədalətə verdiyi dəyərin bir göstəricisidir.

Eyni zamanda, ayə bizə öyrədir ki, səbir etmək də böyük fəzilətdir. Əgər insan haqqını almaqla yanaşı, səbir edib bağışlamağı seçərsə, bunun axirətdə və dünyada çox böyük mükafatı var. Çünki bağışlamaq qəlbi yumşaldır, düşmənçiliyi aradan qaldırır və cəmiyyətdə qardaşlıq ruhunu gücləndirir.

Bu ayə bizə göstərir ki, İslam dini insanı zəif və aciz qoymur; əksinə, haqqını qorumağı, ədalətli olmağı və zülmə qarşı durmağı öyrədir. Eyni zamanda, bağışlamağın və səbrin də böyük bir fəzilət olduğunu xatırladır. Gəlin bu ayədən dərs götürək: nə zülm edək, nə də zülmə boyun əyək. Haqqımızı ədalətlə tələb edək, amma bağışlamağın gözəlliyini də unutmayaq. Çünki Allah ədalətliləri sevir və səbir edənlərə sonsuz mükafat vəd edir.