Аш-Шура сүресі — Аят 39

1. Сөздердің мағынасы:

• الْبَغْيُ — зұлымдық, озбырлық, шектен шыққан әділетсіздік.
• يَنتَصِرُونَ — өздеріне зұлымдық жасағандардан әділ жолмен қорғанып, жеңіске жету, құқығын қайтару.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Аллаһтың разылығына бөленген мүміндердің сипаттарын баяндайды. Олар — өздеріне біреу озбырлық жасап, әділетсіздік көрсеткен кезде, бойсұнып қала бермейтін, қайта өз құқықтарын әділ жолмен қорғайтын, зұлымға қарсы тұрып, жеңіске жетуге тырысатын жандар. Бұл — олардың өздерін қорлауға жол бермей, қадір-қасиетін сақтауы. Алайда бұл қорғаныс шектен шықпайды: олар тек өздеріне жасалған зұлымдыққа шамалас жауап қайтарады, артық кетпейді, кек қуып, әділетсіздікке әділетсіздікпен жауап бермейді. Егер кешірім жасау пайдалы болса, егер зұлым кешірімге лайық болса, онда сабыр етіп, кешіру — олар үшін әлдеқайда қайырлы. Яғни бұл аят мүміндерге екі жолды да ашып береді: әділ қорғаныс — олардың құқығы, ал кешірім — олардың артықшылығы. Әр жағдайдың өз орны бар: қай жерде қорғану керек, қай жерде кешіру абзал екенін ақылмен, шариғат шеңберінде шешу керек.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Ислам діні мүміннің қадір-қасиетін қорғауды, өзін қорлауға жол бермеуді үйретеді. Мұсылман әлсіз, бойсұнып қалатын адам емес.
• Әділетсіздікке қарсы тұру — құқық, бірақ шектен шығу, кек қуу, артық зорлық жасау — харам. Ислам әділ тепе-теңдік діні.
• Кешіру — әрдайым абзал, әсіресе ол жақсылыққа апаратын болса. Бұл — мүміннің жомарттығы мен жүрегінің кеңдігі.
• Бұл аят мұсылман қоғамында әділеттілік пен мейірімділіктің қатар жүруі керектігін көрсетеді.
• Өз құқығын әділ жолмен қорғай білу — иманның кемелдігінің белгісі, ал кешіре білу — одан да биік дәреже.
• Бұл аят адамды исламның әділ, теңдікке негізделген, адамды қорламайтын, бірақ кек пен зорлыққа да жол бермейтін көркем жүйе екеніне жетелейді.