Аз-Зухруф сүрәсе — Аять 15

Сүзләрнең мәгънәләре:

• «Җәгәлү» — кылдылар, иттеләр, хөкем иттеләр.
• «Җүзъән» — өлеш, өләш, кисәк (монда: бала мәгънәсендә, чөнки бала — ата-ананың бер өлеше).
• «Кәфүр» — бик нык көферлек итүче, нигъмәтләрне инкяр итүче.
• «Мүбин» — ачык, ачыктан-ачык, билгеле.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә мөшрикләрнең ялгыш ышануларын һәм аларның зур хатасын фаш итә. Мөшрикләр, үзләренең наданлыклары аркасында, Аллаһыга бәндәләреннән бер өлеш — ягъни балалар нисбәт иттеләр. Алар фәрештәләрне «Аллаһының кызлары» дип атадылар. Әгәр бала ата-анасының бер өлеше булса, димәк алар Аллаһының баласы булуын раслыйлар. Бу — бик зур ялгышлык һәм Аллаһыга карата чиктән тыш оятсызлык, чөнки Аллаһы һәрнәрсәдән пакь, Ул баласыз, Ул берүзе мәңге тере, бөек һәм олугъ.

Аллаһы Тәгалә мондый сүзләрне әйтүче кешене «кәфүр мүбин» — ягъни ачыктан-ачык көферлек итүче, нигъмәтләрне инкяр итүче дип атый. Чөнки кешегә Аллаһы биргән нигъмәтләрне санап бетерү мөмкин түгел: ул аны юктан бар итте, аңа ишетү, күрү, акыл бирде, ризык бирде, гаилә, балалар бирде. Әмма кеше шул нигъмәтләрне онытып, Аллаһыга каршы килә һәм Аңа ялган нисбәтләр кыла. Ул бәла-казаларны саный, ә нигъмәтләрне оныта — бу инкярның иң ачык билгесе.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Аллаһыны дөрес танырга кирәк. Аллаһы һәр кимчелектән пакь, Ул баласыз, Ул берүзе мәңгелек, Аңа охшаш һичкем юк. Аңа бала нисбәт итү — иң зур гөнаһлардан.
2. Нигъмәтләрне онытмаска. Кеше Аллаһының биргән нигъмәтләрен күрергә һәм Аңа шөкер итәргә тиеш. Бәла-казаларны гына искә алып, нигъмәтләрне оныту — көферлек билгесе.
3. Фәрештәләр — Аллаһының хөрмәтле бәндәләре. Аларга табыну яки аларны Аллаһының балалары дип атау — дөрес түгел. Алар — Аллаһының әмерләрен үтәүче мөхтәрәм коллары.
4. Кеше үз акылына ышанып, Аллаһы турында ялгыш сөйләмәсен. Дин — Аллаһыдан килгән вәхийгә нигезләнә, ә кешеләрнең уйдырмаларына түгел.