سوره زخرف — آیه 56

معانی کلمات:

• سَلَفًا: پیشینیان، کسانی که پیش از دیگران میروند و برای آنان الگو و مایه عبرت میشوند.
• مَثَلًا: عبرت، پند و اندرز، نمونهای که دیگران به آن عبرت گیرند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از بیان سرگذشت فرعون و قومش و نجات بنیاسرائیل و غرق شدن آن ظالمان در دریا، میفرماید: ما آنان را پیشگامان و الگویی برای کسانی قرار دادیم که پس از آنان میآیند. یعنی سرنوشت فرعونیان به گونهای رقم خورد که برای آیندگان، نشانه و عبرتی شد تا بدانند هر کس راه آنان را در پیش گیرد و مانند آنان با آیات خدا تکذیب کند و طغیان ورزد، به همان سرنوشت شوم دچار خواهد شد. آنان در حقیقت پیشتازان عذاب الهی شدند تا دیگران از سرنوشتشان پند گیرند و مایه عبرت گردیدند تا هیچکس گمان نکند میتواند با قدرت و ثروت خود از عذاب خدا بگریزد. این آیه هشدار جدی به همه انسانهاست که تاریخ تکرار میشود و سنت الهی درباره ظالمان تغییرناپذیر است.

فواید و درسهای آیه:

1. سنت الهی در مورد ظالمان و طغیانگران ثابت و تغییرناپذیر است؛ هر که راه آنان را رود، همان سرنوشت را خواهد داشت.
2. قرآن کریم تاریخ را نه به عنوان داستانهای سرگرمکننده، بلکه به عنوان درس و عبرتی برای هدایت بشر بیان میکند تا انسانها از اشتباهات گذشتگان پرهیز کنند.
3. قدرت و ثروت و سپاه نیرومند، هیچیک نمیتوانند انسان را از عذاب الهی نجات دهند؛ تنها ایمان و عمل صالح است که رستگاری میآورد.
4. این آیه مایه امیدواری مومنان است که خداوند همیشه یار و یاور آنان است و دشمنانشان را نابود میکند و آنان را وارث زمین میگرداند.
5. عبرتگیری از تاریخ، نشانه خردمندی است و انسان عاقل هرگز در مسیر هلاکت گام نمینهد.