Аз-Зухруф сүрөсү — Аят 6

1. Сөздөрдүн мааниси:

• وَكَمْ: «канчалык көп» дегенди билдирет — сан жактан өтө көптүгүн, эсепке алынгыс көптүгүн туюндурат.
• أَرْسَلْنَا: «Биз жибердик» — Аллах Таала өзү жөнүндө айтып, пайгамбарларды жибергенин билдирет.
• مِن نَّبِيٍّ: «пайгамбардан» — «мин» байламтасы көптүк маанини күчөтөт.
• فِي الْأَوَّلِين: «мурункулардын арасында», башкача айтканда, өткөн замандардагы, илгерки коомдордун ичинде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта Өзүнүн пайгамбарыбыз Мухаммадга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) кайрылып, мындай дейт: Оо, Мухаммад, сен гана элчи болуп жиберилген жоксуң. Сенден мурун да көптөгөн пайгамбарлар өткөн муундарга, илгерки коомдорго жиберилген. Алардын ар бири өз элине Аллахтын буйруктарын жеткирип, аларды туура жолго чакырган. Бирок алардын элдери да сенин элиң сыяктуу эле пайгамбарларды шылдыңдап, аларга ишенишкен эмес. Ошентип, Аллах алардын арасынан чындыкты жокко чыгаргандарды кыйратып, алардын ордуна башка муундарды келтирген. Бул окуя сенин элиңдин жүрүм-туруму сен үчүн жаңылык эмес экенин, сенден мурунку пайгамбарлар да ушундай кыйынчылыктарга туш болгонун көрсөтүп, сага сооротуу жана бекемдик берет. Аллах сени таштабайт, сенден мурунку ыймандуу пайгамбарларды да колдоп, акыры жеңишке жеткирген.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Аллахтын ырайымы кең: Аллах ар кайсы доорлордо, ар кайсы элдерге пайгамбарларды жиберип, адамзатты эч качан жалгыз калтырган эмес. Бул Аллахтын адамдарга болгон мээримдүүлүгүнүн далили.
• Сыноо жалпы мыйзам: Пайгамбарларды шылдыңдоо, четке кагуу — бул мурунку элдердин да кылганы. Демек, ыймандуу адам өзүнүн жолунда кыйынчылыктарга туш болсо, бул Аллахтын жолундагы табигый сыноо экенин түшүнүп, сабыр кылышы керек.
• Тарыхтан сабак алуу: Мурунку каапыр элдердин акыбети кандай болгонун билүү — биз үчүн эскертүү. Аллахка ишенбегендер акыры зыянга учурайт, ал эми ыймандуулар жеңишке жетет.
• Пайгамбарга (с.а.в.) сооротуу: Бул аят пайгамбарыбызга (с.а.в.) анын жалгыз эместигин, мурунку пайгамбарлар да ушундай сыноолорго дуушар болгонун жеткирип, ага рухий күч-кубат берет. Бул — Аллахтын сүйүктүү пенделерине көрсөткөн камкордугу.
• Исламдын туруктуулугу: Ар кайсы доордо, ар кайсы жерде жиберилген пайгамбарлардын баары бир эле чындыкты — Аллахтын жалгыздыгын жар салган. Бул Исламдын негизи байыртан келе жаткан, өзгөрбөгөн чындык экенин көрсөтөт.