Аз-Зухруф сүресі — Аят 6

1. Сөздердің мағынасы:

• وَكَمْ — «қаншама», «қанша көп» дегенді білдіреді. Бұл жерде көптік пен молдықты білдіру үшін қолданылған.
• أَرْسَلْنَا — «жібердік» деген мағынада. Аллаһ Тағаланың пайғамбарларды жіберуін білдіреді.
• مِن نَّبِيٍّ — «пайғамбардан» деген мағынада. «Мин» қосымшасы көптік мағынаны күшейтеді.
• فِي الْأَوَّلِين — «бұрынғылардың арасында», яғни өткен ұрпақтар мен ежелгі қауымдар арасында дегенді білдіреді.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала осы аятта Өзінің елшісі Мұхаммедке (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) жұбаныш беріп, былай дейді: Біз сенен бұрын да көптеген пайғамбарларды ежелгі қауымдарға жібердік. Олар да өз халықтарынан көрген қиындықтар мен жоққа шығарушылыққа тап болды. Сенің қауымыңның саған көрсеткен қарсылығы мен келеке-мазағы тек саған ғана тиесілі нәрсе емес — бұл бұрынғы үмметтердің де пайғамбарларына жасаған әрекеті еді. Осылайша, Аллаһ Өзінің Пайғамбарын жұбатты: сен жалғыз емессің, сенен бұрынғы пайғамбарлар да осындай сынақтарға ұшыраған. Ал бұл — Аллаһтың елшілеріне деген сынақ заңдылығының бір бөлігі. Сондай-ақ бұл аятта бұрынғы қауымдардың пайғамбарларды жоққа шығарып, келеке еткені үшін қалай жойылғанына ишара бар. Яғни, бұл аят Мұхаммед Пайғамбардың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) қауымына да ескерту: егер олар да бұрынғылар сияқты жоққа шығарып, бет бұрса, оларды да сол тағдыр күтіп тұр.

1. Алынатын пайдалар:

• Пайғамбарға жұбаныш: Бұл аят Аллаһтың елшісіне (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) жұбаныш беріп, оның жалғыз емес екенін, бұрынғы пайғамбарлардың да осындай қиындықтарға тап болғанын білдіреді. Бұл — қиындыққа төзген әрбір мұсылманға да жұбаныш.
• Аллаһтың әділдігі: Аллаһ Тағала әрбір қауымға пайғамбар жіберіп, оларға тура жолды көрсетті. Бұл — Аллаһтың рақымдылығы мен әділдігінің көрінісі. Ешбір қауым пайғамбарсыз қалмады.
• Тарихтан сабақ алу: Бұрынғы қауымдардың пайғамбарларды жоққа шығарып, жойылып кеткені — кейінгілерге үлкен сабақ. Бұл аят бізді тарихтан ғибрат алуға шақырады.
• Исламның жалғастығы: Ислам — жаңа дін емес, ол Адам атадан бастап барлық пайғамбарлар арқылы жалғасып келе жатқан тура жол. Бұл аят осы шындықты растайды.
• Сабыр мен төзімділік: Пайғамбарлардың өз қауымдарынан көрген қиындықтары — бізге сабыр мен төзімділіктің үлгісі. Қиындыққа тап болғанда, біз де пайғамбарлардың жолын ұстанып, сабыр етуіміз керек.